Bakanlar Kurulu, gelir artırıcı önlemler alırken, kuyumculara yönelik yeni tüzük hazırladı, ihracat teşvikini genişletti ve muhaceret affı düzenlemesi yaptı.
Bakanlar Kurulu, iki gün üst üste gerçekleştirdiği toplantılarda çeşitli yasa, tüzük ve kararname çalışmalarını değerlendirdi. Bu kapsamda gelir artırıcı önlemler alınırken, ivedi olmayan projelerin gelecek yıla ötelenmesine karar verildi.
Alınan kararlar doğrultusunda, kuyumcuların kuruluş, faaliyet ve denetim esaslarını düzenleyen “Kıymetli Metaller ve Kıymetli Taşların İthal ve İhracının Usul ve Esasları Tüzüğü” hazırlandı. Yeni düzenlemeyle kuyumcuların faaliyet gösterebilmesi için lisans alma zorunluluğu getiriliyor.
Öte yandan İhracatı Teşvik Tüzüğü’nde yapılan değişiklikle “sanayi ürünleri” tanımı genişletilerek yerli üretimin korunması ve ihracatın artırılması hedefleniyor.
Hazırlanan yasa gücünde kararname ile kayıt dışı gelirlerin sisteme dahil edilmesi amaçlanırken, dağıtılmamış karların ekonomiye kazandırılması yönünde teşvikler getirildi.
Yabancılar ve Muhaceret Yasası’nda yapılması öngörülen değişiklikle ise izinsiz ülkede bulunan kişilere yönelik düzenleme yapılarak, 45 gün içinde başvuru yapanlara yasal statü kazanma imkanı sağlanması planlanıyor. Ayrıca muhaceret affı kapsamında kayıt dışı durumdaki kişilere 60 günlük izinlendirme süresi tanınacak.
Alınan kararlarla, devlet gelirlerinin artırılması, kayıt dışılığın azaltılması ve ekonomik yapının güçlendirilmesi hedefleniyor.
İŞTE BAKANLAR KURULU KARARLARI:
"Bakanlar Kurulu, iki gün üst üste gerçekleştirdiği toplantılarda çeşitli yasa, tüzük ve kararname çalışmalarını değerlendirdi. Bu kapsamda gelir artırıcı önlemler alınmış, ivediliği olmayan projelerin gelecek yıla ötelenmesine karar verilmiştir.
KUYUMCULARA İLİŞKİN TÜZÜK HAZIRLANDI
30 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe giren Değiştirilmiş Şekliyle 38/1997 Para ve Kambiyo Yasası’nın 14’üncü maddesinin (5)’inci fıkrası uyarınca, kuyumcuların kuruluşlarına, çalışma ve faaliyet esaslarına, yükümlülüklerine, gözetim ve denetimlerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla “Kıymetli Metaller ve Kıymetli Taşların İthal ve İhracının Usul ve Esasları Tüzüğü” hazırlanmıştır.
KKTC Hukuk Dairesi (Başsavcılık) ve Merkezi Mevzuat Dairesi’nin de görüşü alınmış olan söz konusu tüzüğün yasallaşması Bakanlık tarafından uygun görülmüştür.
Hazırlanan tüzüğün amacı; kıymetli metal, kıymetli taşlar ve bundan mamül eşyanın yurt içinde alım ve satımı, imali ve ithal ve/veya ihracı ile iştigal edecek kuyumcuların kuruluş, faaliyet, şube açma ve lisans koşulları ile yükümlülük ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu kapsamda kuyumcuların Bakanlık’tan kuruluş için ön izin ve faaliyete geçebilmesi için “Kuyumcu Lisans Belgesi” alması zorunlu hale getirilmektedir.
Sektörün ekonomideki varlığı güçlendirilirken mali ve ekonomik açıdan dünya standartlarına uyumu sağlanıyor.
İHRACATI TEŞVİK TÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK
Dış Ticaret (Düzenleme ve Denetim) Yasası Madde 4 altında yürürlükte bulunan İhracatı Teşvik Tüzüğü’nün “Sanayi Ürünleri” tanımı genişletilerek, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti menşeli ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde üretilen sanayi ürünlerinin korunması ve ihracatının artırılması amacıyla tüzüğün ilgili maddeleri değiştirilmiştir.
Yeni düzenleme ile yerli üretimi koruma, sanayinin desteklenmesi ve ihracatın artışı hedefleri çerçevesinde, “Sanayi Ürünleri”; hammadde, yarı ve tam mamullerin niteliği, şekli ve özelliğinin makine, cihaz, tezgah, alet veya diğer vasıta ve kuvvetlerin yardımı ile veya sadece el emeği ile değiştirilmesi veya işlenmesi suretiyle imal edilen ürünleri, yer altı kaynaklarını işlemek suretiyle elde edilen ürünleri veya geri dönüşüm maddelerini işlemek suretiyle elde edilen ürünleri kapsayacak şekilde tanımlanmıştır.
İhracat teşviğinden yararlanacak ürünlerin yerli sanayi ürünleri ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde üretilen sanayi ürünleri olarak düzenlenmiştir.
VERGİ DÜZENLEMELERİNE İLİŞKİN KARARNAME
Hazırlanan Yasa Gücünde Kararname ile kayıt dışı gelirlerin sisteme dahil edilmesi sağlanıyor.
Bu kapsamda; Bu düzenlemeye göre özellikle ekonomik koşullar nedeniyle bilançolarda birikmiş ancak dağıtılmamış karların dağıtılması teşvik edilerek kayıt dışı kalmış vergi yükümlülüklerinin sisteme kazandırılması sağlanmıştır.
Dağıtılmayan kurum kazançlarının yapılan bu düzenleme çerçevesinde sonradan dağıtılması halinde aynı dönemlere ait yeniden vergi tarhiyatı yapılmayacak.
Bu Kararname uyarınca ödenen vergilerin diğer vergilere mahsup veya iade edilemeyeceği,
Ödenen vergilerin kesin vergi yükümlülüğü teşkil ettiği ve gider olarak indirilemeyeceği,
Döviz işlemlerinde vergi matrahının, işlemin yapıldığı günkü Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın açıkladığı efektif satış kuru üzerinden hesaplanacağı düzenlenmiştir.
Söz konusu kararname ile ekonomik sıkıntılar nedeniyle, 31 Aralık 2025 tarihine kadar bilançolarda birikmiş ancak hissedarlara dağıtılmamış kar paylarının dağıtılması ve bu yolla kayıt dışı kalmış gelirlerin vergilerinin beyan edilerek ödenmesi amaçlanmaktadır.
YABANCILAR VE MUHACERET YASASINDA DEĞİŞİKLİK
Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile ülkede izinsiz bulunan yabancılara yönelik düzenlemeler yapılmıştır.
Mevcut yasaya göre izinsiz bulunan yabancılara, ülkede kaldıkları her gün için günlük asgari ücret tutarında para cezası uygulanmaktadır. Bu durumun yüksek cezalara ve mağduriyetlere yol açtığı belirtilmiştir.
Yeni düzenleme ile;
Bu kişilerin yasa yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 45 gün süre içerisinde başvuru yaparak yasal statü kazanmaları,
Aile bütünlüğünün korunması ve kayıt dışı yaşamın önlenmesi amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda ülkede izinsiz bulunan yabancıların, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren 45 gün içerisinde Muhaceret Dairesi’nin çevrimiçi sistemine başvuru yapmaları ve belirlenen süre içerisinde bir asgari ücret ödeme gerçekleştirmeleri halinde düzenlemeden yararlanabilecekleri öngörülmektedir.
Ülkemizde izinsiz ve kayıt dışı yaşamla mücadele kapsamında, yabancıların kayıt altına alınmasına yönelik bir muhaceret takvimi düzenlenmiştir. Buradaki temel amaç; Polis Genel Müdürlüğü ve Göç İdaresi’nin yürüttüğü kayıt dışı ve kaçak yaşamla mücadeleyi daha etkin hale getirmektir.
Bu çerçevede, ülkede kayıt dışı yaşayanlara çağrı nettir: Ya ülkeyi terk etmeleri ya da yasal statüye geçmeleridir.
Özellikle son dönemde üniversitelerden ve yabancı öğrencilerden gelen talepler de dikkate alınmıştır. Mezun olduğu halde muhaceret borcu nedeniyle ülkeden çıkamayan ya da kayıt dışı duruma düşen çok sayıda öğrenci bulunduğu belirtilmiştir.
Bu doğrultuda; ülkede her ne sebeple bulunursa bulunsun; turist, öğrenci veya çalışma amacıyla kayıt dışı durumda olan herkesi kapsayacak şekilde Muhaceret Affından yararlandığı takdirde 60 günlük bir izinlendirme süreci başlatılmaktadır.
Bu 60 günlük süre içerisinde;
Öğrenciler aktif kayda geçebilecek,
Çalışmak isteyenler çalışma izni alabilecek,
Ülkede kalışlarını yasal zemine oturtabileceklerdir.
Amaç; kayıt dışılığı ortadan kaldırmak, ülkedeki belirsizliği sonlandırmak ve herkesin durumunu kayıt altına almaktır. Kayıt dışı yaşamın oluşturduğu belirsizliklerin giderilmesi ve ülke güvenliğini tehdit edebilecek unsurların önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Öte yandan, yurt dışında bulunanlara yönelik düzenleme yalnızca aile bütünlüğü esas alınarak yapılmıştır.
Buna göre ülkede birinci derece yakını bulunanlar ve vize cezalı olarak yurt dışına çıkmış olanlar, veya ülkede birinci derece yakını bulunanlar ve izinsiz ikamet nedeniyle ihracı gerçekleşmiş olanlar bir asgari ücret ödeyerek bu haktan yararlanabilecektir.
HEDEF: GELİR ARTIŞI VE KAYIT DIŞILIĞIN AZALTILMASI
Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararlarla devlet gelirlerinin artırılması, kayıt dışılığın azaltılması ve ekonomik ve mali yapının güçlendirilmesi hedeflenmektedir."