Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nda Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Tasarısı'nın görüşülmesine başlandı.
Tasarıya ilişkin komite raporunu okuyan Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk, düzenlemeyle seçim süreçlerinin dijitalleştirilmesi, bazı seçim usullerinin güncellenmesi ve yaptırımların caydırıcılığının artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Öztürk, seçilebilme niteliklerine ilişkin değişiklikle seçilme yeterliliği için aranan kamusal güven standartlarının yükseltildiğini belirterek, bilişim suçları, terörizmin finansmanı ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçların da seçilmeye engel suçlar kapsamına alındığını ifade etti.
Tasarıyla belediye başkanı, belediye meclisi, muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinin kasım ayının son pazarı yerine aralık ayının ilk pazar günü yapılmasının öngörüldüğünü aktaran Öztürk, ara seçimlerden önce boşalan üyeliklerin öncelikle yedek adaylarla tamamlanmasının esas alındığını kaydetti.
Sandık kurulu başkanlarının belirlenmesinde yeterli kamu görevlisi bulunmaması hâlinde gerekli niteliklere sahip diğer kişilerin de görevlendirilebilmesine imkân tanındığını belirten Öztürk, seçmen listelerinin Yüksek Seçim Kurulunun resmî internet sitesinde ilan edilmesi ile seçmen kartlarının elektronik posta ve kısa mesaj (SMS) yoluyla da gönderilebilmesine yasal zemin oluşturulduğunu söyledi.
Öztürk, ayrıca yayın yasağının saat 21.00 yerine 19.00'da sona ermesinin öngörüldüğünü, yasak günlerde propaganda yapılması ve kamuoyu yoklamalarının yayımlanmasına ilişkin suçlarda ise hapis cezasına ek olarak asgari ücretin 12 katına kadar para cezası uygulanmasının da tasarıda yer aldığını ifade etti.
Akansoy para cezasının gerekçesini sordu
Komite raporunun okunması sırasında söz alan CTP Milletvekili Asım Akansoy, yasak günlerde kamuoyu yoklamalarının yayımlanmasına ilişkin suçlarda mevcut hapis cezasına ek olarak para cezası öngörülmesinin gerekçesini sordu.
Akansoy'un sorusunu yanıtlayan Komite Başkanı Yasemi Öztürk, yeni düzenlemenin cezaları ağırlaştırdığını belirterek, mahkemenin olayın niteliğine göre sadece hapis cezası, sadece para cezası veya her iki cezayı birlikte verebileceğini söyledi. Öztürk, asgari ücretin 12 katına kadar öngörülen para cezasının caydırıcılığı artırmayı amaçladığını kaydetti.
Talat'tan değerlendirmeler
Tasarı üzerine ilk sözü alan CTP Milletvekili Ongun Talat, Başbakan Ünal Üstel'in e-Devlet'e ilişkin değerlendirmelerine yanıt verdi.
Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet (e-Devlet) İdaresi Yasası'nın hükümet tarafından değil, Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi üyelerinin yasa önerisiyle hazırlandığını söyleyen Talat, hükümetin o dönemde böyle bir yasal boşluğun farkında olmadığını savundu.
Talat, yasa hazırlanırken Kamu Ortak Veri Merkezi'ne ilişkin protokolün beklenmesi ve düzenlemelerin uyumlu hâle getirilmesi yönünde uyarıda bulunduklarını ancak bunun yapılmadığını belirtti. Bugün Başbakanlık Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet Kurumunun yetki sorunlarını kendi imkânlarıyla çözmeye çalıştığını ifade etti.
Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet Kurumunun teşkilat yapısına ilişkin önemli bir yasa değişikliğinin komisyondan geçmesine rağmen bir yılı aşkın süredir Genel Kurul gündeminde beklediğini söyleyen Talat, hükümeti bu konuda gerekli adımları atmamakla eleştirdi.
Görüşülen Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Tasarısı'na da değinen Talat, kamuoyunda tartışılan karma oy, seçim barajı veya seçim bölgelerine ilişkin değişikliklerin tasarıda yer almadığını belirtti.
Tasarıdaki düzenlemelerin büyük ölçüde Yüksek Seçim Kurulunun uygulamada karşılaştığı teknik sorunların giderilmesi, seçim süreçlerinin güncellenmesi ve dijitalleşmeye yönelik değişiklikler içerdiğini ifade eden Talat, bu düzenlemelerin komisyonda oy birliğiyle kabul edildiğini kaydetti.
Karma oy tartışmalarının seçimlere kısa süre kala gündeme getirilmesini eleştiren Talat, seçim yasalarında yapılacak kapsamlı değişikliklerin dar siyasi çıkarlar yerine demokratik bir ortamda ve seçim takviminin dışında ele alınması gerektiğini söyledi.
Karma oyun kaldırılmasının partisel ya da kişisel çıkarlara göre değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Talat, CTP'nin örgütlü bir parti olduğunu ve seçim sistemindeki olası değişikliklerden çekinmediğini ifade etti.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu'nun, "Cumhuriyetçi Türk Partisinin karma oyun kaldırılmasına ilişkin görüşü nedir?" sorusunu yanıtlayan Talat, CTP'nin bu konuda bir tutum belirlemediğini ifade ederek, seçim sistemine ilişkin böylesi önemli değişikliklerin geniş katılımlı demokratik tartışmalar sonucunda ve toplumsal meşruiyet sağlanarak hayata geçirilebileceğini söyledi.
Talat, "CTP gerekli demokratik tartışmayı yapıp toplumsal meşruiyeti kazandırarak böyle bir adımı atabilir. CTP'nin görüşü budur." ifadelerini kullandı.
Talat, seçim yasalarının seçimlere kısa süre kala değil, seçim gündemi bulunmayan dönemlerde Meclis içi ve dışındaki tüm siyasi partilerin katılımıyla kapsamlı şekilde ele alınması gerektiğini sözlerine ekledi.