WMO, hava sıcaklıkları tahminine ilişkin yeni bir rapor yayımladı.

Tropikal Pasifik'teki alışılmadık derecede sıcak okyanus sularının etkisiyle El Nino koşullarının geliştiği belirtilen raporda, bu durumun gelecek aylarda aşırı hava olayları riskini artırarak küresel sıcaklık ve yağış modellerini etkileyeceğine dikkati çekti.

Raporda, haziran-ağustos döneminde bir El Nino olayının gerçekleşme olasılığının yüzde 80 olduğu belirtilerek "Bunun en az kasıma kadar devam etme olasılığı ise yüzde 90'a yakın veya üzerinde. El Nino'nun zirve gücü ve zamanlaması konusunda bazı belirsizlikler devam etse de çoğu tahmin modeli bunun en azından orta düzeyde ve muhtemelen güçlü olacağını gösteriyor." ifadeleri kullanıldı.

Nisan sonundan mayıs ortasına kadar Orta ve Doğu Ekvator Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklığının El Nino eşiklerine yaklaştığı belirtilen raporda, bu artan yüzey anomalilerinin, Tropikal Pasifik'te alışılmadık derecede sıcak olan yüzey altı koşullarından beslendiğine işaret edildi.

Tropikal Pasifik'te sıcaklıkların ortalamanın 6 derece üzerinde seyrettiği kaydedilen raporda, bunun, gözlemlenen yüzey ısınmasına katkıda bulunan önemli bir ısı rezervuarı sağladığına işaret etti.

"El Nino önümüzdeki aylarda yüzde 90 olasılıkla kapımıza dayanıyor"

Raporda görüşlerine yer verilen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, "El Nino önümüzdeki aylarda yüzde 90 olasılıkla kapımıza dayanıyor. Dünya bunu acil bir iklim uyarısı olarak ele almalı. El Nino koşulları, ısınan bir dünyanın ateşine benzin dökecektir. Etkiler daha da sert vuracak, daha da uzağa yayılacak ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacaktır." ifadelerini kullandı.

Guterres, bu duruma karşı tek etkili yanıtın eşit iklim eylemi olduğunu vurgulayarak bunun, fosil yakıtlara olan bağımlılığı sona erdirmeyi, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmayı, en savunmasızları korumayı ve herkes için erken uyarı sistemleri sağlamayı içerdiğini söyledi.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da potansiyel olarak güçlü bir El Nino hava olayına hazırlanmaları gerektiğini belirtti.

Saulo, "El Nino, kuraklığı ve şiddetli yağışları şiddetlendirecek ve hem karada hem de okyanusta sıcak hava dalgaları riskini artıracaktır. 2023-24'teki en son El Nino, kayıtlardaki en güçlü 5 El Nino'dan biriydi ve 2024'te gördüğümüz rekor küresel sıcaklıklarda rol oynadı." değerlendirmesinde bulundu.

El Nino ve La Nina hava olayları

Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen El Nino hava olayı, öncelikle okyanuslara kıyısı olan bölgelerde, ardından dünya genelinde sıcaklık artışına neden oluyor.

Bunun tersi şeklinde nitelendirilebilecek La Nina ise dünya için daha soğuk hava koşulları anlamına geliyor.

Bu iki hava olayı arasındaki geçişte de nötr yani doğal hava olayları geçerli oluyor.

İran ile ABD arasında diplomatik temaslar devam ederken, Körfez bölgesindeki gerginlik yeniden tırmandı. İran, ABD'nin Keşm Adası’ndaki saldırısına karşılık olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki Amerikan askerlerinin bulunduğu askeri üsleri füze saldırılarıyla hedef aldığını duyurdu.

Gerginliği artıran bir diğer durum ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) Hürmüz Boğazı'nda yaşandı. CENTCOM, İran'ın uyguladığı ablukayı aşmaya çalışan Botsvana bayraklı "M/T Lexie" isimli petrol tankerinin vurulduğunu bildirdi. Yapılan açıklamada, uluslararası sularda Hark Adası’na doğru giden gemi, uyarılara uymadığı takdirde makine dairesinin hedef alındığı ve böylece İran'a ulaşmasının engellendiği belirtildi.

ABD, Keşm Adası'na Saldırdı

Bu olaydan yalnızca birkaç saat sonra, ABD güçleri, İran'a ait Keşm Adası’na bir saldırı düzenledi. Aynı anlarda, Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin düşman füzelerine ve insansız hava araçlarına karşı aktif hale geldiğini bildirdi.

Bahreyn’de sirenlerin çalması üzerine, yetkililer halka güvenli bölgelere geçmeleri konusunda uyarılarda bulundu. İran medyası, Devrim Muhafızları'nın Bahreyn'deki ABD 5. Filo Komutanlığı'nı füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını öne sürdü.

İran: ABD Üslerini Vurduk

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin saldırılarına karşılık olarak Kuveyt'teki Amerikan üslerine füze saldırıları düzenlendiğini açıkladı. Yapılan açıklamada, bazı üslerin yok edildiği ve Amerikan askerleri tarafından kullanılan sığınaklara zarar verildiği iddia edildi.

Tahran ayrıca, İran'a yönelik gerçekleştirilen saldırılar için hava sahasını veya topraklarını ABD'nin kullanımına sunan ülkelere de sert uyarılarda bulundu. Açıklamada, "Vur-kaç dönemi sona erdi. Saldırganlar, pervasız girişimlerinin ağır sonuçlarıyla yüzleşecekler" ifadelerine yer verildi.

CENTCOM: İran'ın Füzeleri Hedeflerine Ulaşmadı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'ın saldırılarının etkisiz kaldığını savundu. CENTCOM'un yaptığı açıklamada, çok sayıda İran balistik füzesi ve insansız hava aracının havada etkisiz hale getirildiği ve İran'ın bölgedeki hedeflerine yönelik saldırılarında herhangi bir isabet elde edilemediği öne sürüldü.

Ayrıca, İran'ın saldırı girişimlerine karşılık olarak, Keşm Adası'ndaki hedeflerin vurulduğu dile getirildi.

İran-ABD Arasında Mesaj Trafiği Durduruldu İddiası

İran basınında çıkan haberlere göre, Tahran ile Washington arasındaki dolaylı görüşmeler son günlerde durma noktasına geldi. İranlı kaynaklar, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları nedeniyle ABD ile arabulucular aracılığıyla yürütülen mesaj trafiğinin askıya alındığını bildirdi.

İranlı yetkililer, Lübnan'daki saldırıların durdurulmasının İran ile ABD arasında önceden sağlanan geçici ateşkes anlaşmasının bir parçası olduğunu belirterek, İsrail'in operasyonlarını sürdürmesi durumunda karşılık verileceği uyarısında bulundu.

Ayrıca bazı İran medya kuruluşları, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen kapatma seçeneğini ve Kızıldeniz’deki Babülmendep Boğazı da dahil olmak üzere farklı cephelerden yeni adımlar atabilme ihtimalini değerlendirdiğini öne sürdü.

Trump: Görüşmeler Kesilmedi

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan müzakerelerin sona erdiğine dair haberleri yalanladı. Trump, taraflar arasındaki görüşmelerin kesintisiz devam ettiğini, "Dört gün önce de, üç gün önce de, dün de, bugün de görüşmeler sürüyor" şeklinde ifade etti.

Trump ayrıca, İran'a bir anlaşma yapılması gerektiğini ileterek, devam eden gerilimin artık sona ermesi gerektiğini vurguladı.

Lübnan'da Ateşkes Girişimi

ABD-İran hattındaki diplomatik çabaların gölgesinde, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar da uluslararası gündemin merkezine yerleşti. Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile olan görüşmesinin ardından, İsrail ve Hizbullah arasında kısmi bir ateşkesin sağlandığını duyurdu.

Trump, İsrail'in Beyrut'a asker göndermeme kararı aldığını ve bölgeye sevk edilen birliklerin geri çekileceğini bildirdi. Ayrıca Hizbullah temsilcileriyle dolaylı temaslar kurulduğunu da ifade etti.

ABC News'e açıklama yapan Trump, İran ile Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması başta olmak üzere bir anlaşmaya önümüzdeki hafta ulaşılabileceğini düşündüğünü belirtti.

Rubio: Öncelik Hürmüz'ün Açılması

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile temasların sürdüğünü doğrulayarak, müzakerelerdeki öncelikli şartın Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması olduğunu vurguladı.

Rubio, İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesinin belirli koşulların yerine getirilmesine bağlı olduğunu ifade etti.

Kaynak: Reuters

Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, Bahreyn'deki ABD üssüne saldırıların ABD'nin Keşm Adası'na saldırısına karşılık olarak gerçekleştirildiği ve ABD'nin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı yakınlarında İran'a ait bir petrol tankerine füze saldırısı düzenlemesinin ardından ABD-İsrail bağlantılı Panaya gemisinin İran donanması tarafından füzelerle hedef alındığı belirtildi.

Bunun ardından ABD'nin Keşm Adası'nın güneyinde Devrim Muhafızları Ordusu'na ait bir iletişim kulesine hava saldırısı düzenlediğine işaret edilen açıklamada, ABD'nin bölgedeki ülkelerden birinde bulunan hava üsleri ve Bahreyn'deki Beşinci Filo Karargahı'na füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar gerçekleştirildiği aktarıldı.

Açıklamada, "Daha önce, saldırganlık durumunda farklı ve daha ağır bir karşılık verileceği konusunda uyarıda bulunmuştuk ve buna göre hareket ettik. Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin bozulmasının, saldırgan Amerikan ordusu için ağır bir bedeli olacağını tekrar vurguluyoruz." ifadelerine yer verildi.

İran basını, Hürmüz Boğazı yakınında İran'a ait Keşm Adası'nda patlama sesleri duyulduğunu bildirmişti. Haberlerin ardından Kuveyt ordusu, topraklarının füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarına uğradığını açıklamıştı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da İran'ın Hark Adası'na doğru hareket eden bir petrol tankerini füze saldırısıyla hedef aldığını duyurmuştu.

OHCHR Filistin Ofisi’nin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, İsrail'in 7 Ekim 2023 - 31 Mayıs 2025 tarihleri arasında Doğu Kudüs dahil işgal altındaki Filistin topraklarında işlediği insan hakları ihlallerine dair rapor paylaşıldı.

Raporda, Ekim 2023’ten bu yana İsrail tarafından alıkonulan Filistinlilerin keyfi gözaltı, sistematik işkence ve diğer kötü muamele türleriyle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.

OHCHR'nin raporunda, İsrail hapishaneleri ve gözaltı merkezlerinde 9 bin 300'den fazla Filistinlinin bulunduğu, bunların yaklaşık yarısının herhangi bir suçlama veya yargılama olmaksızın "idari tutukluluk" kapsamında tutulduğu ifade edildi.

İsrail’in gözaltı merkezlerinde 7 Ekim 2023’ten bu yana en az 90 Filistinlinin hayatını kaybettiği kaydedilen raporda, aç bırakma, tecavüz ve diğer cinsel işkence türleri dahil olmak üzere işkence ve kötü muamelenin yaygın şekilde kullanıldığının belgelendiği aktarıldı.

Raporda ayrıca, söz konusu uygulamaların savaş suçu teşkil ettiği ve insanlığa karşı suç kapsamına da girebileceği vurgulandı.

İsrail'in Gazze'ye saldırı başlattığı Ekim 2023’ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da baskın, gözaltı ve saldırılarda ciddi artış yaşanıyor.

İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, neredeyse her gün Batı Şeria'nın çeşitli bölgelerine baskınlar düzenliyor. Bu saldırılar, sık sık ölüm, yaralanma, gözaltı, mülkü tahrip etme; ekin ve hayvanlara zarar vermeyle sonuçlanıyor.

Filistin makamlarının verilerine göre, İsrail ordusu ile Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te düzenlediği saldırılarda yaklaşık 1200 Filistinli hayatını kaybetti, 13 bin kişi yaralandı, 23 bin kişi gözaltına alındı, 33 bin kişi ise zorla yerinden edildi.

Fidan, Singapur ziyareti kapsamında Bloomberg TV'ye değerlendirmede bulundu.

ABD Başkanı Trump'ın, NATO Ankara Zirvesi'ne katılımına ilişkin soruya "Bildiğimiz kadarıyla evet, katılmayı planlıyor." yanıtını veren Fidan, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçen ay birkaç kez telefonda görüştüğü Trump'ın her seferinde zirveye katılacağını belirttiğini aktardı.

Fidan, siyasi söylemlere rağmen ABD'nin İttifaka bağlılığını sürdürdüğünü ve NATO'dan çekilebileceği yönündeki uyarıları hayata geçirmeyi planladığına dair hiçbir belirti göstermediğini vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

"ABD, müttefiklere savunma harcamalarını artırmaları ve kendi güvenlikleri için daha büyük sorumluluk almaları konusunda sürekli baskı yapıyor. Avrupalılar mesajı aldı ve NATO bünyesinde savunma bütçelerini yükseltmek için şimdiden adım attı. Liderler bir araya geldiğinde kaydedilen ilerlemeyi gözden geçireceğiz."

Bakan Fidan, ABD-İran arasında yürütülen müzakerelerde Türkiye'nin desteğini vurgulayarak, her iki tarafın da ateşkesi uzatmak için "samimi" bir çaba içinde olduğunun altını çizdi.

Ateşkese rağmen İsrail ordusunun, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah'a yönelik saldırılarının, bu görüşmeleri "baltalayabilecek önemli bir risk" oluşturduğuna işaret eden Fidan, "Amerikalıların ve İranlıların samimi olduklarına eminim. Ateşkes ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını istiyorlar ancak İsrail'in niyetinden emin değilim." dedi.

BBC Türkçe’nin aktardığına göre gece yapılan hava saldırıları sonucunda, apartmanlar hasar gördü, aralarında çocukların da bulunduğu 70'ten fazla kişi yaralandı. Kiev'de acil durum ekipleri, enkaz altında mahsur kaldığından korkulan kişileri bulmak için harekete geçti.

Bu sabah erken saatlerde Ukrayna'nın büyük bir bölümünde hava saldırısı uyarıları yapıldı.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların Ukrayna'nın önceki saldırılarına yanıt niteliğinde olduğunu belirterek, "saldırı hedeflerinin" tamamının gerçekleştirildiğini söyledi.

Moskova, geçen hafta, Kiev'i Ukrayna'nın doğusundaki işgal altındaki bir bölgede bulunan bir öğrenci yurduna saldırı düzenlemekle suçlamış ve "sistematik saldırılar" başlatacağı uyarısında bulunmuştu.

Kiev ise bir Rus askeri birimini vurduğunu söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, dün gece yaptığı video konuşmasında "büyük çaplı bir saldırı" olabileceği uyarısında bulunmuştu.

Zelenskiy bu sabah, Rusya'nın gece boyunca 656 insansız hava aracı ve balistik, seyir ve gemisavar olmak üzere 73 füze fırlattığını söyledi.

Rus füzelerini önlemede kullanılan "Patriot sistemleri için füze tedarikinde ABD'nin yardımına acilen ihtiyacımız var" dedi.

"Dünya Tütünsüz Günü" kapsamında her yıl 31 Mayıs'ta, tütün kullanımının zararlarına dikkat çekmek ve sigarayı bırakmayı teşvik etmek amacıyla çeşitli farkındalık etkinlikleri düzenleniyor.

Afrika halen dünyadaki en düşük tütün kullanım oranına sahip bölge konumunda bulunuyor ancak uluslararası raporlar, hızlı nüfus artışı, genç nüfus oranının yüksekliği ve tütün şirketlerinin yatırımları nedeniyle gelecekte ciddi halk sağlığı riskleriyle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) Küresel Tütün Eğilimleri Raporu'na göre Afrika, yaklaşık yüzde 9,5'lik oranla dünyada tütün kullanımının en düşük olduğu bölge olarak öne çıkıyor.

Bununla birlikte raporda, kıtanın hızlı nüfus artışı nedeniyle tütün kullanan kişi sayısının mutlak olarak artmaya devam edeceği belirtilirken, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Afrika'nın gelecek yıllarda küresel tütün endüstrisinin en önemli büyüme alanlarından biri haline gelebileceği uyarısı yapılıyor.

Bazı öngörüler ise tütün kontrol önlemlerinin güçlendirilmemesi halinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ve Kamerun gibi ülkelerde tütün kullanım oranlarının 2050'ye kadar nüfusun yüzde 40'ını aşabileceğine işaret ediyor.

DSÖ, tütün kullanımını, dünya genelinde önlenebilir ölüm nedenlerinin başında gösteriyor. Kuruluş verilerine göre tütün kaynaklı ölümlerin büyük bölümü düşük ve orta gelirli ülkelerde meydana geliyor.

Tütün şirketleri Afrika'yı büyüme rotası olarak görüyor

Afrika Tütün Kontrolü İttifakı'nın (ATCA) yayımladığı "Afrika Tütün Endüstrisi Müdahale Endeksi" raporları, uluslararası tütün şirketlerinin genç nüfus, ucuz iş gücü ve büyüyen ekonomiler nedeniyle Afrika'yı stratejik yatırım alanı olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

2025 verilerine göre Zambiya, Malavi ve Mozambik, tütün endüstrisinin hükümet politikalarına en fazla müdahale ettiği ülkeler arasında yer alıyor. Raporda, bu ülkelerde tütün kontrol politikalarının şirket baskısı nedeniyle zayıfladığı değerlendirmesi yapılıyor.

Uganda, Etiyopya, Gabon ve Senegal ise tütün endüstrisinin halk sağlığı politikalarına müdahalesini sınırlandıran yasal düzenlemeleri nedeniyle olumlu örnekler arasında gösteriliyor.

Kıta genelinde sigara kullanım oranları ülkeden ülkeye önemli farklılıklar gösteriyor. Bazı ülkelerde kullanım oranları düşük seviyelerde kalırken, bazı bölgelerde genç nüfus ve şehirleşmenin etkisiyle tüketim eğilimlerinde artış gözlemleniyor.

Uzmanlar, bu farklılıkların yalnızca ekonomik koşullarla değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal normlarla da yakından ilişkili olduğunun altını çiziyor.

Nijerya'da sosyal baskı kullanımın görünürlüğünü azaltıyor

Afrika'nın en kalabalık ülkesi Nijerya'da, sigara kullanımının birçok ülkeye kıyasla daha düşük seviyelerde seyrettiği görülüyor. Ülkede sigara içmenin özellikle kadınlar açısından olumsuz sosyal algıyla karşılandığı, bazı çevrelerde "ayıp" ve "saygısız" bir davranış olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte özellikle genç erkek nüfus arasında kullanım eğiliminin daha görünür olduğu gözlemleniyor. Sigaraya yönelik toplumsal baskı, kullanımın kamusal alanlardan daha kapalı ortamlara kaymasına neden oluyor.

Gambiya'da ise sigara kullanımına yönelik yaklaşım daha çok dini ve kültürel değerlerle şekilleniyor. Nüfusun önemli bölümünün muhafazakar sosyal yapıya sahip olması, sigara kullanımını sınırlayıcı bir unsur olarak görülüyor.

Sudan'da ise sigara kullanımı daha çok şehirleşme ve ekonomik koşullarla ilişkilendiriliyor. Kent merkezlerinde kullanım daha görünür hale gelirken, kırsal bölgelerde sosyal ve ekonomik faktörler nedeniyle daha düşük seviyelerde seyrediyor.

Uzmanlar, ülkede tütün kontrol politikalarının uygulama kapasitesinin sınırlı olmasının kullanım davranışlarında bölgesel farklılıklara yol açtığını ifade ediyor.

Güney Afrika'da elektronik sigara alarmı

Güney Afrika merkezli raporlar, elektronik sigara ve nikotin keseleri gibi yeni nesil ürünlerin özellikle genç nüfus arasında hızla yayıldığını ortaya koyuyor.

"Zarar azaltma" söylemiyle pazarlanan bu ürünlerin, sigarayı bırakmayı teşvik etmek yerine bazı gruplarda sigaraya başlama oranlarını arttırıyor. Raporlarda ayrıca tütün şirketlerinin bazı yoksul bölgelerde sigaraları tek dal halinde satarak çocuklar ve düşük gelirli gruplar açısından erişimi kolaylaştırdığına dikkati çekiliyor.

Uzmanlara göre Afrika genelindeki örnekler, sigara kullanımının yalnızca sağlık politikalarıyla değil, kültürel yapı, dini normlar ve toplumsal değerlerle de şekillendiğini ortaya koyuyor.

Uluslararası sağlık kuruluşları da tütün kullanımının yalnızca bireysel sağlık sorunu olmadığını, aynı zamanda sağlık sistemleri üzerinde ciddi ekonomik yük oluşturduğunu vurguluyor. Tütün kaynaklı hastalıkların tedavi maliyetleri ve iş gücü kaybı özellikle düşük gelirli ülkelerde kalkınma süreçlerini olumsuz etkilediği de gözlemleniyor.

Genel tablo, Afrika'da sigara kullanımının tek bir eğilim üzerinden açıklanamayacağını ortaya koyarken, Nijerya, Gambiya ve Sudan örnekleri kıtada tütün kullanımının sosyal algı, kültürel normlar ve ekonomik koşullarla şekillendiğini gösteriyor.

"Sigara hayatımı ciddi şekilde etkiliyordu"

Sigarayı bırakan 34 yaşındaki Nijeryalı Baaba Dan-Jayi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, gençlik yıllarında sigarayı "modern yaşamın bir parçası" olarak gördüğünü ancak zamanla sağlık sorunları yaşamaya başladığını söyledi.

Dan-Jayi, uzun yıllar sigara kullandığını belirterek, "Çevremde birçok kişi sigara içiyordu. Özellikle şehir hayatında bu durum normalleşmişti. Ancak nefes darlığı ve sürekli yorgunluk yaşamaya başlayınca bunun hayatımı ciddi şekilde etkilediğini fark ettim." dedi.

Sigara bırakma sürecinin kolay olmadığını ifade eden Dan-Jayi, ailesinin ve yakın çevresinin desteğinin bu süreçte belirleyici olduğunu dile getirdi.

Dan-Jayi, "Nijerya'da birçok insan sigaraya mesafeli bakıyor. Özellikle aile büyükleri bunu hoş karşılamıyor. Ben de zamanla bunun yalnızca bireysel bir tercih olmadığını, çevremdeki insanları da etkilediğini anladım." diye konuştu.

Sigarayı bıraktıktan sonra hem fiziksel hem de psikolojik olarak kendisini daha iyi hissettiğini söyleyen Dan-Jayi, gençlere sigaraya başlamamaları tavsiyesinde bulundu.

The Japan Times gazetesinin haberine göre Bakan Koizumi, Singapur'da düzenlenen Asya-Pasifik Bölgesi'nin en önemli güvenlik forumlarından Shangri-La Diyaloğu'nda yaptığı konuşmada, Çinli yetkililerin Japonya'ya yönelik "yeni militarizm" iddialarını eleştirdi.

Japonya'nın militarizme yeniden döndüğü iddialarını reddeden Koizumi, "Bazılarınız 'yeni militarizm' terimini duymuş olabilir ancak gerçek bundan çok uzaktır. Büyük bir nükleer silah cephaneliğine ve stratejik bombardıman uçaklarına sahip bir ülke var. Japonya'da ise bu silahların hiçbiri yok, buna rağmen Japonya 'yeni militarizm' olarak etiketleniyor." dedi.

Koizumi, Çin'in savunma harcamalarındaki artışa ve askeri şeffaflık eksikliğine işaret ederek, bu durumun sadece Japonya için değil, uluslararası toplum için de ciddi endişe kaynağı olduğunu belirtti.

Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi çevresindeki gerilimlere de değinen Koizumi, Japonya'nın savunma kapasitesini artırmasının saldırganlık değil, değişen güvenlik koşullarına uyum olduğunu savundu.

Seul, ACSA konusunda temkinli

Yonhap'ın haberine göre ise Güney Kore Savunma Bakanı Ahn Gyu-back, Shangri-La Diyaloğu kapsamında Japon mevkidaşı Koizumi ile toplantısında, Japonya'nın önerdiği Tedarik ve Karşılıklı Hizmet Anlaşması (ACSA) konusunu görüştüklerini bildirdi.

Ahn, Seul'ün ACSA konusunda temkinli yaklaşımını sürdürdüğünü söyledi.

Çin ile Japonya arasında gerilim

Pekin ile Tokyo arasında, son dönemde Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin, Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'a askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren sözleri sebebiyle gerilim yaşanıyor.

Başbakan Takaiçi'nin 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosu Diet'teki oturumda, Tayvan Boğazı'na yönelik müdahaleyi, ülkesinin varlığını tehdit eden durum olarak değerlendireceği ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin'in tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi'nin sözleriyle ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak, ülkenin bu konuda benimsediği stratejik belirsizlik politikasından farklı tavır sergilemişti.

Estonya İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Rusya sınırının tamamının yıl sonuna kadar anti-İHA sistemleriyle donatılmasının hedeflendiği belirtildi.

Açıklamada, ilk sistemlerin, Estonya-Letonya-Rusya üçlü sınır noktasından Luhamaa sınır kapısına kadar uzanan güneydoğu kara sınırındaki üç ayrı bölüme yerleştirildiği kaydedildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Estonya İçişleri Bakanı Igor Taro, ilk sistemlerin kurularak faaliyete geçtiğini belirterek, bunun ülke genelinde kurulması planlanan İHA izleme ağının başlangıcı olduğunu vurguladı.

Taro, son dönemde yaşanan İHA olaylarının tehdit değerlendirmelerini haklı çıkardığını belirterek, "Doğu sınırımız iyi korunuyor. Geliştirilen İHA tespit ve izleme kabiliyetleri, Estonya'nın yanı sıra Avrupa genelinde de güvenlik hissini artıracaktır." dedi.

Açıklamada, sınırın diğer bölümlerine kurulacak gözetleme ekipmanları için ihale süreçlerinin sürdüğü, inşaat ve hazırlık çalışmalarının ise planlandığı şekilde ilerlediği belirtildi.

Ayrıca ek gözetim gerektiren bölgelerde Estonya Polis ve Sınır Muhafaza Kurumu tarafından mobil izleme sistemlerinin de kullanılacağı aktarıldı.

Estonya'nın doğu sınırındaki inşaat çalışmaları ile İHA gözetleme kapasitesinin artırılmasına yönelik projelerin, Avrupa Birliği'nin eş finansman desteğiyle yürütüldüğü kaydedildi.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Kalibaf, İran Meclisi’nin çevrimiçi oturumunda ABD ile devam eden müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Diplomasinin savaş meydanında kazanılan zaferi taçlandırma amacına hizmet ettiğine işaret eden yapan Kalibaf, "Diplomasi alanındaki askerlerimizin düşmanın sözlerine ve vaatlerine güveni yok. Bizim için somut kazanımlar elde etmek bir ölçüttür ve bunun karşılığında taahhütlerimizi yerine getireceğiz. İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız." ifadelerini kullandı.

Kalibaf ayrıca, "düşmanın" savaşın yeni aşamasında ekonomik baskı ve medya üzerinden propaganda yolu ile milli birliği bozmaya çalıştığını ancak bunun "boş bir hayal" olduğunu söyleyerek, mücadelenin "askeri alanda, sokakta, diplomaside ve halka hizmette" devam ettiğini belirtti.

Dün akşam Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Puskas Arena'da oynanan UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde PSG, İngiliz rakibi Arsenal'i yenerek şampiyonluğu kazandı.

PSG'nin galibiyeti başta Fransa'nın başkenti Paris ve çevresi olmak üzere ülke genelinde coşkuyla kutlanırken, başkentte polis ile PSG taraftarları arasında arbede yaşandı.

Kutlamalar sırasında çıkan olaylarda bazı kiralık bisikletler ve çöp bidonları ateşe verilirken, itfaiye ekipleri duruma müdahale etti.

Polis, farklı noktalarda oluşan kalabalık taraftar gruplarını biber gazıyla dağıtmaya çalışırken, bazı taraftarlar havai fişek fırlatarak karşılık verdi.

Ulusal basındaki haberlere göre, Paris'in ünlü Şanzelize Caddesi, polis ve taraftarlar arasında arbede yaşanan noktalardan biri oldu. Caddede en az bir otobüs durağı taraftarlar tarafından kırıldı.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, PSG'nin UEFA Şampiyonlar Ligi galibiyetinin ardından ülkede çıkan olaylarla ilgili Paris'te İçişleri Bakanlığı'nda basın toplantısı düzenledi.

Nunez, PSG'nin galibiyetini kutlamak için Paris dahil ülke genelinde insanların bir araya geldiğini belirtti.

"Durum genel olarak kontrol altındaydı. Kamu düzenini bozan olaylara ve şehir içi şiddet olaylarına neden olan taşkınlıklar da yaşandı." diyen Nunez, polisin sistematik olarak bu durumlara karşı müdahalede bulunduğuna işaret etti.

Nunez, ülke genelinde 22 bin güvenlik gücünün dün son derece zor koşullarda çalıştığını belirterek, polislere karşı atılan havai fişek sayısının arttığını kaydetti.

Dün çıkan olaylarda ülke genelinde 780 kişinin polis tarafından durdurularak kontrole tabi tutulduğunu aktaran Nunez, söz konusu kişilerden 457'sinin gözaltına alındığını açıkladı.

Nunez, çıkan olaylar kapsamında 57 güvenlik gücünün yaralandığını belirterek, kutlamalar kapsamında 71 kentte taşkınlık olaylarının çıktığını ve yaklaşık 15 kentte ise dükkanlarda yağmalama ve hırsızlık olaylarının yaşandığını belirtti.

Söz konusu 15 kentin her birinde 1 veya 2 dükkanın yağmalandığını vurgulayan Nunez, güvenlik güçlerinin her bir yağmalama olayına müdahale ettiğini kaydetti.

Nunez, Paris'in Şanzelize Caddesi'nde bugün PSG takımının futbolcularının da katılımıyla bir geçit töreni düzenleneceğini dile getirerek, Paris'in 8. Bölge Belediye Başkanı Catherine Lecuyer'nin maç sonrası vatandaşların toplanmasının engellenmesi çağrısı hakkında "Şanzelize'ye girmeyi engellemek kötü bir fikir." dedi.

Ulusal basındaki haberlere, kutlamalar kapsamında bir motosiklet sürücüsü trafik kazası geçirerek hayatını kaybetti. Sürücünün hangi koşullarda öldüğünün araştırılması için soruşturma başlatıldı.

UEFA Şampiyonlar Ligi finali kapsamında Fransa genelinde, 8 bini Paris'te olmak üzere 22 bin polis ve jandarma görevlendirilmişti.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (DKC) doğusundaki Ituri eyaletinde başlayan Ebola salgını, uluslararası sağlık örgütlerini alarma geçirdi. Salgının ilan edilmesinin üzerinden henüz iki hafta geçmiş olmasına rağmen, vaka sayılarının ulaştığı boyut insani yardım kuruluşları tarafından "derinden endişe verici" olarak nitelendirildi.

Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü (MSF) Genel Direktör Yardımcısı Dr. Alan Gonzales, tıp tarihinde daha önce hiçbir Ebola salgınında bu kadar kısa sürede bu denli yüksek vaka artışı kaydedilmediğini vurguladı.

Sahadaki ekiplerin virüsün yayılma hızına yetişmekte zorlandığını belirten Gonzales, yüzlerce şüphelinin test edilmeyi beklediğini ve salgının gerçek boyutunun henüz tam olarak kestirilemediğini ifade etti.

Aşısı olmayan nadir tür mücadeleyi zorlaştırıyor

Sağlık uzmanlarını en çok endişelendiren hususların başında, salgına yol açan virüsün "Bundibugyo" adı verilen nadir bir Ebola türü olması geliyor. Dünya çapında bilinen yaygın Ebola türlerinin aksine, Bundibugyo varyantına karşı geliştirilmiş ve etkinliği kanıtlanmış bir aşı veya özel bir ilaç tedavisi bulunmuyor.

Yakalanan her üç kişiden birinin ölümüne yol açan bu tehlikeli virüsle mücadele, şu an için yalnızca hastaların karantinaya alınması ve semptomları hafifletmeye yönelik yoğun destek tedavileriyle sınırlı kalıyor.

Savaş ve karantina yardımları engelliyor

Bölgedeki insani krizi yerinde incelemek üzere salgının merkez üssü olan Bunia kentine giden Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Başkanı Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, virüsün yayılmasını durdurmak amacıyla uygulanan sınır ve havalimanı kapatmalarının tıbbi yardımları geciktirdiğini açıkladı.

Kongo’nun doğusunda uzun süredir devam eden iç çatışmalar da sağlık ekiplerinin güvenliğini tehdit ederek filyasyon ve ilaçlama çalışmalarını sekteye uğratıyor. Salgının komşu ülke Uganda’ya da sıçrayarak can kaybına yol açması üzerine, uluslararası uçuş hatlarında ve bölge havalimanlarında zorunlu dezenfektan istasyonları kurularak geniş çaplı hijyen seferberliği başlatıldı.

Cenaze gelenekleri virüsü yayıyor

DSÖ lideri Ghebreyesus, yerel halka seslenerek salgının kontrol altına alınabilmesi için geleneksel alışkanlıkların geçici olarak askıya alınması gerektiği uyarısında bulundu. Özellikle hayatını kaybeden yakınlara son görev amacıyla yapılan dokunma ve yıkama ritüellerinin, virüsün salya, kan ve ter gibi vücut sıvıları yoluyla sağlıklı insanlara hızla bulaşmasına zemin hazırladığını hatırlattı.

Öte yandan Brezilya gibi uzak coğrafyalarda da Kongo’dan dönen ve Ebola şüphesi taşıyan kişilerin karantinaya alınması, yerel bir salgın olarak başlayan krizin küresel bir tehdide dönüşme potansiyelini gözler önüne seriyor.

Hızla yaşlanan nüfusu ve doğum oranlarındaki kronik düşüşle mücadele eden Japonya’da, son açıklanan resmi nüfus sayımı verileri demografik krizin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. Her beş yılda bir yapılan sayımın sonuçlarına göre, ülke nüfusu son beş yıllık dönemde yüzde 2,5 oranında azalarak 123 milyona geriledi.

Bu düşüş, nüfus sayımlarının başladığı 1920 yılından bu yana kaydedilen en büyük nüfus kaybı olarak kayıtlara geçti. Üst üste üç dönemdir nüfusu düzenli olarak azalan ülkede, ölümlerin doğumlardan çok daha fazla olması bu tarihi erimenin ana nedeni olarak gösteriliyor.

Tokyo hariç tüm ülke küçülüyor

Monako’nun ardından dünyanın en yaşlı ikinci nüfusuna sahip olan Japonya'da, çocuk nüfusu oranı da yüzde 10,8 ile kayıtların tutulmaya başlandığı 1950'lerden bu yana en düşük seviyesine geriledi. Ülkedeki demografik dengesizlik bölgeler arasındaki uçurumu da derinleştiriyor.

Sayım sonuçlarına göre, başkent Tokyo ve Okinawa haricindeki diğer tüm eyaletlerde nüfus hızla azalıyor. Tokyo'nun nüfusu yüzde 1,4 oranında artarken, yetkililer bu aşırı yığılmayı önlemek, insanları ve işletmeleri kırsal bölgelere çekerek nüfus dağılımını dengelemek için yeni adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.

Yabancı nüfus artıyor ancak çözüm değil

Nüfus krizine karşı göçmen iş gücü bir alternatif olarak görülse de ülkedeki siyasi eğilimler bu konuda temkinli bir duruş sergiliyor. Japonya'da yaşayan yabancı uyrukluların sayısı rekor kırarak 3,2 milyonun üzerine çıkmış durumda. Ancak ülkede göçmen politikaları konusunda daha katı bir tutum benimseyen liderlerin yönetimde olması, yabancı iş gücünün kalıcı bir nüfus çözümü olarak kullanılmasını zorlaştırıyor.

2030 son dönemeç

Japon hükümeti, çocuk yetiştiren ailelere yönelik mali yardımların artırılması gibi teşviklerin şu ana kadar sonuç vermediğini kabul ediyor.

Nüfustaki bu kan kaybının önüne geçebilmek için 2030 yılına kadar olan dönemi "gidişatı tersine çevirmek adına son şans" olarak gören yetkililer, krize karşı daha kapsamlı ve radikal önlemleri devreye sokmayı planlıyor.

Umman Deniz Güvenlik Merkezi'nin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, ülke karasuları içerisinde, Hürmüz Boğazı’ndaki kıyı trafik bölgesinin batısında deniz mayını olduğundan şüphelenilen yüzen bir cisim tespit edildiği belirtildi.

Tüm denizcilere ve balıkçılara gemileri seyir halindeyken son derece dikkatli olmaları uyarısında bulunulan açıklamada, şüpheli cisimlerden uzak durmaları ve böyle bir durumda derhal yetkili makamlara bildirmeleri çağrısı yapıldı.

İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında küresel enerjinin stratejik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nı kapatmıştı.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde sonuç çıkmayınca ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan'da İran'a deniz ablukası uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

İran, 17 Nisan'da Lübnan'da ateşkes sağlanması üzerine ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'nın İran Donanması ile koordinasyon halinde olmak şartıyla ticari gemilerin geçişlerine açık olduğunu duyurmuş ancak ABD'nin deniz ablukasına devam edeceğini bildirmesi üzerine boğazdan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.

ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemileri saldırı sonrası ele geçirmiş, İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında biri İsrail'le bağlantılı bazı gemilere müdahale ederek el koymuştu.

Meme kanseri, dünya genelinde en sık rastlanan kanser türü olarak biliniyor ve geleneksel tedavi sürecinde tümörün cerrahi yöntemle alınmasının ardından, hastalığın tekrarlama riskine karşı genellikle kemoterapi uygulanıyor. Ancak saç dökülmesi, mide bulantısı, aşırı yorgunluk gibi yıpratıcı etkilerin yanı sıra kısırlık ve erken menopoz gibi hayatı değiştiren kalıcı sonuçlara yol açan bu yöntem, hastalar için fiziksel ve duygusal bir yıkım yaratıyor.

Bilim insanlarının geliştirdiği yeni genomik test ise hangi hastanın gerçekten kemoterapiye ihtiyaç duyduğunu, hangisinin ise bu süreci güvenle atlayabileceğini belirleyerek kişiselleştirilmiş tıp döneminde yeni bir sayfa açıyor.

Kişiselleştirilmiş tedavide yeni dönem

University College London (UCL) liderliğinde yürütülen ve altı ülkeden 4 binden fazla yeni teşhis konmuş hastanın takip edildiği uluslararası Optima araştırması, ezber bozan sonuçlar ortaya koydu.

Chicago'daki Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) yıllık toplantısında sunulan bulgular, genomik test sonucu düşük riskli çıkan hastaların, kemoterapi olmadan sadece hormon tedavisiyle sağlığına kavuşabileceğini kanıtladı.

Uzmanlar, bu gelişmenin hastaları büyük bir fiziksel yükten kurtarırken, sağlık sistemleri için de kaynakların çok daha verimli ve kanıta dayalı kullanılmasını sağlayacağını vurguluyor.

Tümörün genetik şifresi çözülüyor

Araştırmada kullanılan ve tümör dokusundaki 50 genin aktivitesini inceleyen özel test, hastalığın önümüzdeki on yıl içinde tekrarlama riskini ölçüyor. Çalışmaya katılan ve meme kanseri vakalarının yüzde 80'ini oluşturan hormon duyarlı kanser türüne sahip 40 yaş üstü hastalar iki gruba ayrıldı.

Test sonucu düşük çıkan ve kemoterapi almayan hastalarla, hem kemoterapi hem hormon tedavisi gören hastaların 5 yıl sonraki sağlık durumları karşılaştırıldı. Sonuçlar, kemoterapi almayanların yüzde 94'ünün, alanların ise yüzde 95'inin hayatta ve kansersiz olduğunu gösterdi.

Aradaki bu neredeyse farksız oran, düşük riskli hastalar için kemoterapinin fazladan hiçbir fayda sağlamadığını gözler önüne serdi.

Hastalar ve hekimler gelecekten umutlu

Araştırmanın yürütücülerinden Profesör Rob Stein, bugüne kadar hastaların klinik özelliklerine bakarak karar verdiklerini, artık doğrudan tümörün biyolojisini rehber edindiklerini belirtiyor. Bilim insanları, elde edilen güçlü kanıtların dünya genelinde tedavi pratiklerini değiştireceğini ve gereksiz toksisitenin önüne geçeceğini ifade ediyor.

Nitekim araştırmaya katılan ve test sayesinde kemoterapiyi atlayan bir hasta, teşhisten dokuz yıl sonra bugün son derece sağlıklı ve aktif bir hayat sürdüğünü belirterek, kemoterapiden kurtulmanın kendisi için adeta büyük bir hediye olduğunu dile getiriyor.

Dağcılık tarihinin en büyük trajedilerinden biri olan ve 8 dağcının hayatını kaybettiği 1996 Everest felaketinin üzerinden otuz yıl geçti. Gelişen teknoloji, hava tahmini modelleri ve yerel Şerpaların turizm sektörünün kontrolünü eline alması dağ tırmanışını çok daha güvenli ve kazançlı bir iş kolu haline getirdi.

Ancak uzmanlara göre, bugün dünyanın en yüksek zirvesinde ölümcül riskler barındıran şey artık öngörülemeyen hava durumu değil; aşırı kalabalık, deneyimsiz turistler ve maliyetten kaçınan ucuz tur şirketleri.

Gezegenin en yüksek metropolü

Geçmişte Everest'e tırmanan insan sayısı parmakla gösterilirken, günümüzde sadece tek bir günde 274 dağcının zirveye ulaşmasıyla yeni rekorlar kırılıyor. Ana kamp artık yüksek irtifada kurulu dev bir şehre dönüşmüş durumda.

Akıllı saatler, uydu telefonları ve rotaları tarayan insansız hava araçları sayesinde 1996 yılındaki gibi ani ve sürpriz fırtınaların dağcıları yakalaması artık neredeyse imkansız kabul ediliyor. Sektörün yeni patronları olan yerel Şerpalar ise iklim krizinin tetiklediği erimeler nedeniyle rotaların her geçen yıl daha tehlikeli hale geldiğini belirtiyor.

Zirvedeki ölümcül trafik sıkışıklığı

Dağa olan aşırı talep, virallere konu olan uzun tırmanış kuyruklarını ve "zirve trafiğini" beraberinde getiriyor. Sektörde rekabet eden bin 200'den fazla şirketten bazılarının, maliyeti düşürmek için eğitimli rehber kullanmaması veya müşterilerin deneyim seviyelerini yeterince incelememesi güvenliği tehlikeye atıyor.

Zirve hatlarında saatlerce süren bekleyişler dağcıların oksijen tüplerinin tükenmesine, donmaya ve beyne oksijen gitmemesiyle oluşan ölümcül yüksek irtifa hastalıklarına yol açıyor. Uzmanlar, Everest'in bir sosyal medya kupasına dönüşmemesi için tırmanıcılara sıkı bir dağcılık geçmişi zorunluluğu getirilmesi gerektiğini savunuyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) başkanları, Orta Doğu'daki savaşın küresel ekonomi, enerji ve ticarete etkilerine yönelik uyarılarda bulundu.

IMF'den yapılan açıklamaya göre, IEA, IMF, Dünya Bankası ve DTÖ başkanları, Orta Doğu'da devam eden savaşın etkilerine karşı kurumsal müdahaleyi en üst düzeye çıkarmak amacıyla nisan ayında oluşturulan üst düzey koordinasyon grubunun çalışmaları kapsamında 28 Mayıs'ta bir araya geldi.

Söz konusu toplantının ardından dört kurum tarafından yapılan ortak açıklamada, savaşın ülkeler ve bölgeler genelinde enerji arzı, gıda güvenliği ve ekonomik faaliyetler üzerinde "önemli ve oldukça asimetrik" etkiler yarattığına dikkat çekildi.

Açıklamada, "Küresel ekonomi dayanıklılık göstermeye devam etse de, çatışmanın etkileri, daha yüksek yakıt ve gübre fiyatları, artan belirsizlik, istihdam ve geçim kaynaklarına yönelik riskler yoluyla en savunmasız ülkeleri orantısız bir şekilde etkiliyor. Birçok ülke ekim sezonuna girerken artan gübre fiyatları bilhassa endişe verici." ifadeleri kullanıldı.

Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan büyük arz kaybına yanıt olarak küresel petrol stoklarının rekor bir hızla azaldığına işaret edilen açıklamada, "Gemi trafiği akışı normale dönmezse, kuzey yarım kürede yaz aylarındaki en yüksek petrol talebi öncesinde küresel petrol stoklarının hızla tükenmeye devam etmesi, yakıt güvenliği, piyasa koşulları ve daha geniş çaplı ekonomik dayanıklılık açısından giderek artan riskler oluşturacaktır." değerlendirmesi yapıldı.

Şeffaflık ve koordinasyonun önemi vurgulandı

Açıklamada, en çok etkilenen ülke ve bölgelerdeki durumu değerlendirmek ve ihtiyaç sahiplerine yönelik destekleri koordine etmek amacıyla bu toplantının gerçekleştirildiği belirtilerek, çok taraflı ve iki taraflı eylemler yoluyla kolektif desteği artırma seçeneklerinin masaya yatırıldığı aktarıldı.

Açıklamada, gübre tedarik zincirlerinin, enerji ve ekonomi alanındaki gelişmelerin yakından izlenmesinin önemi vurgulandı.

Bu doğrultuda, şeffaflığı teşvik etmek, alınan dersleri paylaşmak ve ortaya çıkan riskleri belirlemek amacıyla hükümetlerin çatışmanın ekonomik etkilerini ele almak için aldığı önlemlerin takip ve analiz edildiği kaydedilen açıklamada, "Durum geliştikçe yakın temas halinde kalacak, en çok etkilenen ülkeleri ve küresel ekonomik istikrarı desteklemek için çabalarımızı koordine etmeyi sürdüreceğiz." ifadeleri kullanıldı.

AA muhabirinin sorusuna yanıt veren bir Beyaz Saray yetkilisi, dün Durum Odası'nda gerçekleştirilen ve olası ABD-İran anlaşmasının masaya yatırıldığı ulusal güvenlik toplantısını değerlendirdi.

Yetkili, açıklamasında, "Durum Odası'ndaki toplantı yaklaşık iki saat sürdü. Başkan Trump, yalnızca ABD için iyi olan ve kendi kırmızı çizgilerini karşılayan bir anlaşma yapacaktır. İran asla nükleer silaha sahip olamaz." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran'la müzakerelerin akıbetine ilişkin önemli açıklamalar yaptı.

Açıklamasında, "İran, hiçbir zaman nükleer silaha veya bombaya sahip olmayacağını kabul etmelidir. Hürmüz Boğazı, her iki yönde de sınırsız deniz trafiği için derhal ve herhangi bir geçiş ücreti alınmaksızın açılmalıdır." ifadelerini kullanan Trump, boğazdaki mayınların da temizlenmesi gerektiğini vurguladı.

Trump, birazdan Durum Odası'nda ulusal güvenlik ekibiyle toplantıya gireceğini ve birçok başlıkta anlaşma sağladıklarını aktararak, "Şimdi, son kararı vermek üzere Durum Odası'nda bir toplantıya gireceğim." değerlendirmesini yaptı.

ABD Başkanı, anlaşma sağlanması halinde ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılacağını ve İran'daki nükleer tozun da ABD'ye teslim edileceğini kaydetti.

Romanya Acil Durumlar Genel Müfettişliği, İHA'nın taşıdığı patlayıcı yükün tamamının infilak ettiğini bildirdi. Yangın sırasında yaklaşık 70 kişi tahliye edilirken, iki kişi hafif yaralanarak tedavi altına alındı.

Rusya olayla ilgili henüz açıklama yapmadı.

Romanya topraklarına savaş boyunca çok sayıda Rus İHA'sı veya İHA parçası düşmüş olsa da bu olay Romanya vatandaşlarının yaralandığı ilk vaka olarak kayda geçti.

Olayın ardından üç kentte hava saldırısı alarmı verildi, iki F-16 savaş uçağı havalandı.

Ukrayna limanlarının sık sık Rus saldırılarının hedefi olduğu bölgede bulunan Gala?i, Tuna Nehri kıyısında yer alıyor ve nehir aynı zamanda Romanya ile Ukrayna arasındaki sınırı oluşturuyor.

Kent, denizden yaklaşık 130 kilometre uzaklıkta.

Romanya Cumhurbaşkanı Nicu?or Dan, olayı Ukrayna'daki savaşın başlamasından bu yana Romanya topraklarını etkileyen "en ciddi olay" olarak nitelendirdi.

Dan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Bu olayın tüm sorumluluğu Rusya Federasyonu'na aittir" dedi ve müttefik ülkelerden ek İHA savunma sistemleri talep ettiğini duyurdu.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Rusya'nın "pervasız davranışını" kınayarak ittifakın "müttefik topraklarının her karışını savunmaya hazır olduğunu" söyledi.

Avrupa Birliği yetkilileri de olayı sert ifadelerle eleştirdi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Rusya'nın saldırganlık savaşının bir sınırı daha aştığını" belirterek AB'nin Romanya ile tam dayanışma içinde olduğunu söyledi.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise olayın "Romanya'nın egemenliği ve Avrupa hava sahasının açık ve ciddi bir ihlali" olduğunu ifade etti.

Bu, savaş sırasında bir NATO ülkesinin vurulduğu ilk olay değil

BBC İzleme Servisi'nin baş analisti Vitaly Shevchenko'nun değerlendirmesine göre, Rusya-Ukrayna savaşı boyunca bölgedeki çeşitli ülkelerde çok sayıda İHA düşme olayı yaşandı.

Bu olaylar genellikle kaza olarak tanımlansa da her birinin arkasındaki niyetin doğrulanması zor.

Son aylarda Ukrayna'nın Rusya'daki hedeflere karşı kullandığı bazı İHA'lar üç Baltık ülkesi Litvanya, Estonya ve Letonya'ya düştü.

Mayıs ortasında Letonya hükümeti, benzer olayların ele alınış biçimi nedeniyle çıkan tartışmaların ardından düştü.

On gün önce Kiev yönetimi, bir Ukrayna İHA'sının Estonya üzerinde vurulmasının ardından özür dilemişti.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heorhy Tykhy ise Rusya'yı Ukrayna İHA'larını kasıtlı olarak Baltık ülkelerine yönlendirmekle suçladı.

25 Nisan'da Ukrayna'ya yönelik büyük bir Rus hava saldırısının ardından, bugün apartmanın vurulduğu aynı bölge olan Gala?i'de iki İHA parçası bulunmuştu.

Moskova o dönemde bu İHA'ların Rusya'ya ait olup olmadığını doğrulamamış ya da yalanlamamıştı.

Romanya Dışişleri Bakanlığı'na çağrılan Rusya'nın Bükreş Büyükelçisi Vladimir Lipaev ise olayın "büyük ihtimalle bir Ukrayna provokasyonu" olabileceğini, bunun ya Ukrayna'ya ait bir İHA ya da Ukrayna tarafından yönü değiştirilmiş bir araçla ilgili olabileceğini söylemişti.