Basın-Sen “Basın örgütlerinin süreç boyunca ortaya koyduğu itirazları görünmez kılmaya çalışmak, yaratılan toplumsal tepkinin sorumluluğunu başka kesimlere yıkma çabasından başka bir anlam taşımamaktadır.” dedi.

Sendika tarafından yapılan yazılı açıklamada, "Basın-Sen Başkanı Ali Kişmir'in sendika avukatı Cansu Nazlı ile birlikte Ceza Muhakemeleri Usulü Değişiklik Yasa Tasarısı’nın görüşüldüğü komite sürecinde üç kez toplantılara katıldığı ve diğer konular yanında Masumiyet Karinesi ile ilgili de görüşlerini komitede açık biçimde dile getirdiği" belirtildi. Açıklamada, ilgili tutanakların Meclis kayıtlarında bulunduğu da aktarıldı.

Bu toplantıların birinde Barolar Birliği Başkanı Hasan Esendağlı’nın da yer aldığı savunulan açıklamada, "Bu, bugün ortaya atılan iddiaları daha da vahim hale getirmektedir. Aynı süreçte Kıbrıs Türk Barolar Birliği’ni iki kez de Baro Konseyi Üyesi Avukat Cemre İpçiler’in temsil ettiğini kamuoyuna bildirmek isteriz.” iddiasında bulunuldu.

Aynı dönemde bir komite toplantısına katılan Medya Etik Kurulu yetkililerinin Kurulun Masumiyet Karinesi’yle ilgili maddeye ilişkin görüşleri, Gazetecilik Etik İlkeleri ve eski bir Yüksek Yönetim Denetçisi ile birlikte hazırırlanan detaylı değerlendirme metnini komiteyle sunduğu savunulan açıklamada, bunlara da komite tutanaklarından ulaşılabileceği kaydedildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Dahası, Basın Emekçileri Sendikası, 22 Nisan tarihinde yaptığı kamuoyu açıklamasında da ilgili yasa değişikliğiyle ilgili gerçekleştirilecek komite toplantısına davet edilmediğini ve sürecin sağlıklı yürütülmediğini kamuoyuyla paylaşmıştır. Buna rağmen bugün gelinen noktada, sanki basın örgütleri sessiz kalmış gibi bir algı yaratılması kabul edilemezdir.

Elbette Baro ve tüm kesimler kendilerini özgürce ifade edecek, kendi doğrularını ortaya koyacak ve görüşlerini kamuoyu ile paylaşacaktır. Ancak bunu yaparken kurum yetkililerimizin ağzından ne çıktığına dikkat etmesi ve başka örgütler üzerinden kendisini aklamaya çalışmaması gerekmektedir. Beklentimiz Esendağlı ve KTBB’nin, kamuoyuna yönelik basın örgütleri hakkında yaptığı yanlış bilgilendirme nedeniyle cezai yaptırıma uğraması değil sadece bir düzeltme yaparak kamuoyuna doğru bilgiyi sunmasıdır.”

Kanatlı, “Maliye Bakanlığı’nın bu günlerdeki talimatlarının ve uygulamalarının, bazı sermaye sahibi tüccar ve galericilere avantaj sağladığını” savunarak, bunun ülke güvenliğini riske attığını savundu.

Yazılı açıklama yapan GÜÇ-SEN Başkanı Ediz Kanatlı, Bakanlık tarafından adaya giren malların, ek mesaiye takılmadan hızlı ve kontrolsüz teslim edilmesine yönelik hazırlıklar yapıldığını savunarak, bu süreçte denetimsiz “sarı hat” üzerinden kapasitenin çok üzerinde işlem yapılmasının teşvik edilmesinin, kontrolsüzlüğü artırdığına ve riskleri büyüttüğünü ileri sürdü. Kanatlı, bu yaklaşımın acilen gözden geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

Kanatlı, iletişim eksikliği ve diyalog kanallarının tıkanmasının, mevcut sorunları daha da derinleştirdiğini ifade ederek, şeffaflık ve iş birliği yerine tek taraflı uygulamaların tercih edilmesinin, çözüm üretmekten uzak bir tablo ortaya koyduğunu belirtti.

Yaşanabilecek olumsuzlukların sorumluluğunun, bu politikaları hayata geçiren yetkililere ait olacağı uyarısında bulunan Kanatlı, kamu düzeni ve ülke güvenliği açısından oluşabilecek riskler göz önüne alınarak ilgili tüm kurumlara ivedilikle gerekli önlemleri alma çağrısında bulundu.

Yalınkaya, yazılı açıklamasında, “Masumiyet karinesi.” gerekçesiyle gazetecilere hapis cezası öngören ve mahkeme süreçlerinde tanınmış kişilerin fotoğraflarının çekilmesiyle isimlerinin açık yayımlanmasını suç sayan düzenlemeye CTP’nin komitede destek verdiğini söyleyerek, partinin basından ve toplumdan özür dilemesi gerektiğini savundu. Yalınkaya, aksi takdirde, BES'in eylem ya da grev alanlarına CTP'nin girişine izin vermeyeceğini kaydetti.

Ana muhalefet partisini “Göstermelik muhalefet” yapmakla suçlayan Yalınkaya, hiçbir gücün ve hiçbir yasanın kendilerinin ya da basının özgürlüğünü engelleyemeyeceğini belirtti, toplumun yaşananları unutmayacağını söyledi.

“CTP’nin iktidar olmak istiyorsa çok geç olmadan toplumdan özür dilemesi ve ilk yapacakları işin bu yasayı ortadan kaldırmak olacağını söylemeleri gerektiğini” savunan Yalınkaya, olmaması halinde sivil toplum örgütleri ve sendikalar olarak gereğini yapacaklarını kaydetti.

Baraka Kültür Merkezi, Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası’na karşı duran gazetecilere destek belirtti.

Baraka Kültür Merkezi’nden yapılan açıklamada, Cumhuriyet Meclisi’nde kabul edilen yasa ile, “Meclis’teki tüm partiler ve Kıbrıs Türk Barolar Birliği’nin desteği ile basına yasak getirildiği” iddia edildi.

Yasada, toplumda bilinirliği olan kişilere ilişkin yargı süreçlerinde isim ve fotoğraf kullanımının suç sayılmasının; masumiyet karinesinin korunması değil, bu ilkenin kötüye kullanılması anlamında olacağını savunan Baraka, “Kişi hakları korunmalıdır ancak kamusal haklar ön planda olmalıdır.” dedi.

Baraka, gazetecinin görevinin, halkın haber alma hakkını sağlamak olduğunu belirterek, bu yasayı tanımayacağını ilan eden gazeteciler, sendikalar ve meslek birliklerine destek verdi, “Özgür basın onurumuzdur” vurgusu yaptı.

Kendileri için kişiler değil, haklar ve prensiplerin önem taşıdığını vurgulayan Barolar Birliği, adil yargılanma hakkının güvence altına alınmasını şu anda tartışılan haklar içinde en hassas ve en değerli konu olarak gördüğünü kaydetti.

Birlik, yasanın öznesi tamamen “Mahkemede yargılanmakta olan kişiler”, şiarının ise yalnızca “Adil yargılanma hakkının tesisi” olduğunu ifade etti.

Barolar Birliği, bugün saat 13.00’te Birlik binasında yapılacağı duyurulan bilgilendirme ve basın toplantısının, basın örgütlerinin katılmayacaklarını bildirmesi nedeniyle iptal edildiğini açıkladı. Barolar Birliği, bunun ardından Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası’yla ilgili yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, değişiklik yasasıyla bir zanlının veya mahkum olmamış bir kimsenin ya da müşteki ile tanıkların açık isminin veya fotoğrafının yayımlanmasının hafif suç haline getirilerek yasaklandığı belirtildi.

Basın özgürlüğü ile adil yargılanma hakkı arasındaki hassas dengenin mağduriyetler dikkate alınarak kurulmaya çalışıldığı ifade edilen açıklamada, düzenlemeyle ayrıca Mahkemeler Yasası’nın 52’nci maddesinde mahkeme salonunda veya oturum yapılan binada fotoğraf çekmenin suç olarak düzenlendiği anımsatıldı.

- “Ceza yargılanmalarında adil yargılanma hakkı ile örtüşmeyen sorunlar 2023’te daha görünür oldu”

Açıklamada, ceza yargılamalarında yıllar içinde çeşitli nedenlerle yaşanan ve adil yargılanma hakkıyla örtüşmeyen sorunların, 2023’te "Doktorlar ve eczacılar soruşturması.” olarak bilinen seri tutuklamalarla daha görünür hale geldiği, kamu vicdanında yarattığı rahatsızlık üzerine Barolar Birliği İnsan Hakları Komitesi üyelerinden oluşturulan avukat ekibinin aynı yıl Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası üzerinde değişiklik çalışmasına başlandığı kaydedildi.

Çalışmanın, 2025’te bir meslektaşlarının kelepçeli şekilde mahkemeye getirilmesi üzerine yeniden ele alındığı, Baro Konseyi tarafından finalize edilip oy birliğiyle onaylanarak, yasalaştırılması tavsiyesiyle Bakanlar Kuruluna gönderildiği belirtilen açıklamada, yasa tasarısının diğer yargı yasalarıyla birlikte Bakanlar Kurulu’ndan geçirilerek Cumhuriyet Meclisine sevk edildiği ve komite sürecinin başladığı belirtildi.

Komite’de uzun süre ve seri toplantılarda görüşülen çalışmalara komite üyeleri yanında diğer milletvekilleri, Yüksek Mahkeme, Başsavcılık ve Baro temsilcileri, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı ve Polis yetkilileri, Başbakanlık hukukçuları ile basın örgütlerinin katılarak görüş ve önerileri aktardığı bildirilen açıklamada, iki tasarıda çok sayıda ekleme, çıkarma ve düzeltme yapıldığı ve oy birliğiyle kabul edilip Genel Kurul’a sevk edildiği kaydedildi.

- “Yargılanıp suçsuz bulunan kişiler, haklarındaki fotoğraf ve haberleri dijital ortamdan sildiremiyor”

Açıklamada, basınla ilişkin yapılan düzenlemeler ayrıntılı şekilde aktarılarak, henüz polis soruşturmasının başında zanlı sıfatıyla mahkemeye çıkarılan kişilerin fotoğraflarının çekilmesi ve açık isimleriyle, işledikleri iddia edilen suçla ilişkilendirilerek yayımlanmasının, özellikle sosyal medyada peşin hüküm, hakaret ve linç yorumlarını beraberinde getirdiğini; bunların aileler, çocuklar ve yakınlar tarafından görüldüğü ifade edildi.

Masumiyet karinesine ve adil yargılanma hakkına saygı duyarak yayın yapan basın mensuplarının, ifşa ve magazin içeren yayıncılığın daha çok ilgi görmesi sebebiyle, mecburen benzer yönde haber yapma baskısı altında kaldığı savunulan açıklamada, yaratılan etkileşimin kişileri “nefret objesine” dönüştürebildiği ve bunun mahkemeleri baskı altına alma ve adil yargılanma hakkını ortadan kaldırma tehlikesi barındırdığı kaydedildi.

“Basın mensubu veya gazeteci olmayan, hiçbir etik ve ahlaki kuralla bağlı olmayan sosyal medya kullanıcılarının bu konuyu son derece suiistimal ettiği” savunulan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Kendisine dava getirilmeyen veya yargılanıp suçsuz bulunan kişiler, haklarındaki fotoğraf ve haberleri dijital ortamdan sildirememekte; bazen muhatap bulamamakta; bazense bunların kaldırılması için maddi taleplerle karşılaşmaktadırlar. Böylece suçsuz olduğu bir konuda kendisini suçlu gösteren haber ve görsellere ömür boyu muhatap olmakla cezalandırılan çok ciddi sayıda insanımız bulunmaktadır.”

- “Yasa, kişilerin kamu ile ilgili olan bağlantı, makam ve ünvanlarının kullanılmasını engellemiyor”

Açıklamada, bu nedenlerle, değişiklik yasasıyla bir zanlının veya mahkum olmamış bir kimsenin ya da müşteki ile tanıkların açık isminin veya fotoğrafının yayımlanmasının hafif suç haline getirilerek yasaklandığı belirtildi.

Basın özgürlüğü ile adil yargılanma hakkı arasındaki hassas dengenin mağduriyetler dikkate alınarak kurulmaya çalışıldığı ifade edilen açıklamada, ilgili maddenin kamusal haber değeri bulunan konu veya mahkeme sürecinin haber yapılmasını, kişilerin kamu ile ilgili bağlantı, makam ve unvanlarının kullanılmasını engellemediği vurgulandı.

Ayrıca, yargı sürecinden önce veya mahkeme sona erdikten sonra isim ve fotoğrafla haber yapılmasının önüne geçilmediği, kısıtlamanın yalnızca yargı süreci devam ederken geçerli olduğu ifade edilen açıklamada, Mahkemeler Yasası’nın 52’nci maddesinde de mahkeme salonunda veya oturum yapılan binada fotoğraf çekmenin suç olarak düzenlendiği anımsatıldı.

- “Bu maddenin değiştirilmesine yönelik hiçbir öneriyle olumsuz yaklaşmadık”

Açıklamada, çalışmanın güncel zanlılar veya hükümetin beklentileriyle ilgisi bulunmadığı ifade edilerek, Barolar Birliği için kişiler değil, haklar ve prensiplerin önem taşıdığı kaydedildi.

“Adil yargılanma hakkının güvence altına alınması, şu anda konuşulmakta olan haklar içerisinde bize göre en hassas ve en değerli olandır.” denilen açıklamada, buna rağmen Barolar Birliği’nin, Meclis Komitesi’nde söz konusu maddenin değiştirilmesine yönelik hiçbir öneriye olumsuz yaklaşmadığı veya karşı durmadığı belirtildi.

- “Çok önemli bazı düzenlemeler, Bakanlar Kurulu veya Meclis Komitesi aşamasında yasa metninden çıkarıldı”

Pazartesi günü Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilen değişiklik yasasının, ceza yargılamalarında yıllar içinde hak kayıplarına, mağduriyetlere ve adil yargılanma hakkının zedelenmesine yol açan sorunların aşılması bakımından önemli kazanımlar ve ciddi yenilikler içerdiği görüşü paylaşılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Buna karşın 2023 yılında hazırladığımız yasa çalışmasının orijinal versiyonunda yer alan ve zanlı/sanık hakları bakımından yine çok önemli olan bazı düzenlemeler ise Bakanlar Kurulu veya Meclis Komitesi aşamasında yasa metninden çıkarılmış ve ne yazık ki bunların yasalaşması imkanı bu aşamada kaybedilmiştir.

Bunlar, polis hücrelerinin koşullarının iyileştirilmesi; tutukluların nakli ile ilgili koşulların iyileştirilmesi; kelepçe kullanımına ilişkin kriterler getirilmesi, elektronik kelepçenin bir teminat koşulu olarak uygulanması ve tutuklu yargılanıp beraat eden kişilere devlet tarafından tazminat ödenmesine ilişkin düzenlemelerdi.”

- Yasada yapılan düzenlemeler… “PI kaldırıldı, savunmasız ve yoksul kişiler için avukat talebi hakkı tanındı”

Açıklamada, “Öznesi tamamen mahkemede yargılanmakta olan kişiler, şiarı ise yalnızca adil yargılanma hakkının tesisi olan” yasa çalışması kapsamında çeşitli sorunlara çözüm getirildiği de vurgulandı. .

Buna göre, İlk Soruşturma (PI) aşamasının uygulamada güncelliğini ve faydasını yitirmesinden dolayı yargılama usulünden çıkarıldığı, Kaza Ceza Mahkemesi’nde yargılanan sanıklara da duruşma öncesinde ithamla ilgili belge ve ifadeleri temin etme hakkı sağlandığı kaydedildi.

Yıllar boyunca davaların getirilmemesinden kaynaklı kişilerin mağduriyet yaşamaması adına teminat emirlerine süre sınırı getirildiği de belirtilen açıklamada, Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda teamüli bir uygulama halini alan “Otomatik tutukluluğun.” önüne geçilmesi için tedbir alındığı bildirildi.

Açıklamada, düzenlemeyle; savunmasız ve yoksul zanlı veya sanıklar için mahkemelere Barolar Birliği’nden avukat atanmasını talep etme yetkisi tanındığı, bu şekilde savunmasız ve yoksul kişilerin anayasal savunma hakkından mahrum kalmalarının önüne geçilmesinin hedeflendiği belirtildi.

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (KTMMOB) bağlı Makina Mühendisleri Odası (MMO), çağdaş düzenlemeler olmadığı müddetçe trafikte çarpışma ve can kayıplarının devam edeceğini belirtti.

Trafik Haftası nedeniyle Odadan yapılan yazılı açıklamada, ülkedeki çarpışmaların büyük çoğunluğunun temel nedenleri; “Yol sınıflarının tanımsız olması, hız limitlerinin bilimsel kriterlere göre belirlenmemesi ve araçların tip onayına uygun olmayan şekilde kayıt altına alınması.” olarak sıralandı.

Sürücü Hatalarını Telafi Eden Aktif Güvenlik Sistemleri (ADAS), doğru hız yönetimi, etkin denetim altyapıları ve çağdaş mevzuat uygulamalarının trafik kaynaklı can kayıplarını önemli ölçüde azaltabileceğine dikkat çekilen açıklamada, bilimsel çalışmaların, çağdaş trafik regülasyonları ile bu kayıpların yüzde 70 oranında azaltılmasının mümkün olduğunu ortaya koyduğu kaydedildi.

Araç ithalatında yaş sınırlarının kaldırılması, teknik kriterlere aykırı şekilde uygunsuz ve aşırı yüklü ağır vasıtaların trafikte kullanımına devam edilmesi, yasal olan “hatalı” yük limitleri ile ağır araçların yollarda kullanılması, elektronik denetim sistemlerinin çalışmaması veya teknik olarak yetersiz olmasının trafik güvenliğini ortadan kaldırdığı savunulan açıklamada, şöyle devam edildi:

“Özellikle araç ithalatında yaş sınırlarının kaldırılması; yalnızca bugünün değil, gelecek yıllarda trafik güvenliği için alınabilecek teknik tedbir imkân ve kabiliyetlerinin de ortadan kaldırılması anlamına gelmektedir. Çağdaş regülasyonlar olmadığı müddetçe trafikte çarpışma ve can kayıpları devam edecektir. Bu nedenle sorunlar, sadece sürücülere ceza yazmak ile düzeltilemez.”

-“Hiçbir çarpışma tek bir nedenden değildir”

Oda tarafından yapılan incelemelere göre, trafikte kaybedilen her canın, önceden tespit edilebilecek ve önlenebilecek teknik eksiklikler içerdiği ifade edilen açıklamada, “Hiçbir çarpışma tek bir nedenden değildir. Her ölüm de çarpışma nedeniyle olmamaktadır” denildi.

Ülkede trafik konusunda “ilkellik” olduğu ve bunun acilen kaldırılması gerektiği savunulan açıklamada, ihtiyaç duyulan bilginin, Makina Mühendisleri Odası’nda mevcut olduğu ve bu trafik koşullarının devam etmesinin geçerli nedeni olmadığı kaydedildi.

Dernekten yapılan açıklamaya göre, panelde, sosyal güvenliğin sadece bir yasal zorunluluk değil, işçi için yaşam kalitesi, işveren için sürdürülebilir bir işletme yapısı olduğu belirtildi.

Moderatörlüğünü Elif Batmaz Özerman'ın üstlendiği panelde; Mine Karaca ve Ahmet Asoğlu, sosyal sigorta sisteminin işleyişini, çalışan ve işveren penceresinden aktardı.

Panelde, kadın çalışanın menfaatleri, işverenin görünmeyen hakları, hastalık ve iş kazasında ortak sorumluluk başlıkları ele alındı.

Panel sonrası İş Kadınları Derneği Başkanı Bilen Sayılı Bozkırlı, işçinin hakkını bilmesinin motivasyonu artırırken, işverenin hakkını bilmesinin işletmenin ömrünü uzatacağını belirtti.

Özellikle emeklilik konusunda bilgi eksikliği olduğunu saptadıklarını dile getiren Bozkırlı, “Amacımız, sosyal güvenliğin taraflar arasında bir çatışma değil, bir dayanışma alanı olduğunu göstermekti," denildi.

UBP, kamuoyundan uzaklaşan, toplumun taleplerini karşılayamayan bir hale gelmiştir. UBP yönetimi, kurucu prensiplerinden sapmıştır.

Bu parti yönetimiyle temiz, dürüst ve ilkeli bir siyasetin yürütülmesi tamamen imkânsız hale gelmiştir. Uzun yıllar üyesi olduğum UBP’den istifa ettiğimi kamuoyuna bildirmek istiyorum. Siyasetten çekilmiyorum. Bağımsız milletvekili olarak görev süremi tamamladıktan sonra siyaset hayatıma Halkın Partisi’nde devam etme isteğindeyim” şeklinde konuştu.

Fotoğraf: Haber Kıbrıs

Avukat Serkan Mesutoğlu, Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası’ndaki değişiklikle kamuya mal olmuş kişilerin dahi mahkemelerde açık isim ve fotoğraf olarak anılmasının yasaklanmasını eleştirdi. Mesutoğlu, kamusal yetki sahibi olan bireylerle sıradan yurttaşların toplumun bilgi edinme hakkı açısından eşit muamele göremez olduğu görüşünü savundu.

Avukat Mesutoğlu’nun Açıklamaları

Avukat Mesutoğlu'nun konuya ilişkin değerlendirmeleri şu şekildedir:

"Soruşturma veya kovuşturma altında bulunan sıradan bir vatandaş ile seçilmiş ya da atanmış bir bireyin, toplumun bilgi edinme hakkı bakımından aynı gözle değerlendirilmeleri mümkün değildir. Birinin kamusal yetkilere sahip olması, karar alma kapasitesinin olması ve toplumsal etkisinin bulunması, diğerinin bu unsurlara sahip olmaması ile bir karşılaştırma yapıldığında anlaşılmaktadır. Ancak, Ceza Muhakemeleri Usul Yasası’nda yapılan bu değişiklik, bu önemli ayrımı ortadan kaldırmaktadır.

"Elbette, masumiyet karinesi korunmalıdır. Ancak bu ilkeye dayanarak, kamuya mal olan olaylara dair basının görevini ifa etmesine engel olacak ve bilgiye ulaşım yollarını kısıtlayan bir yaklaşım kesinlikle kabul edilemez."

Kıbrıs Türk Sanayi Odası'ndan (KTSO) verilen bilgiye göre, Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ile Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) desteğiyle düzenlenen fuar, yerli üreticilere küresel pazarlara açılma fırsatı sunuyor, 7-9 Mayıs arasında ziyarete açık olacak fuarda, 65 ülkeden yaklaşık bin 400 firma yer alacak.

KTSO organizasyonuyla fuara Cleanex Trading (Onalt Group), Dağlı Trading Ltd., Erensu Kozmetik Ltd., Girişimci Kadınlar Kalkınma Kooperatifi Ltd. (GİKAD) ve Pura Vida Trd. katılıyor. Firmalar krem, şampuan, parfüm, koku, temizlik ürünleri ve çeşitli kozmetik malzemesi tanıtacak.

Katılımın, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ve Kıbrıs Türk Sanayi Odası iş birliğinde gerçekleştiği ifade edilen açıklamada, fuarın yerli firmaların ihracat potansiyelini artırması, yeni ticari iş birliklerine zemin hazırlaması ve Kıbrıs Türk sanayisinin uluslararası arenadaki görünürlüğünü güçlendirmesine olanak sunduğu kaydedildi.

Açıklamada, odanın, fuarlarla üyelerinin dış pazarlara açılmasını desteklemeye devam edeceği belirtildi.

İklim değişikliği nedeniyle Antarktika’daki buzulların geri dönülmez biçimde eriyebileceğine yönelik endişeler, kıtanın turistik cazibesini artırıyor. Ancak uzmanlar, Antarktika’ya yönelik hızla büyüyen turizmin çevresel kirlenme, hastalık ve ekosistem tahribatı riskini de beraberinde getirdiği uyarısında bulunuyor.

AP'de yer alan habere göre, yüksek maliyetler ve uzun yolculuk süreleri nedeniyle kıtaya ziyaretçi sayıları hâlâ sınırlı olsa da artış hızının bilim insanları ve çevrecileri alarma geçirdiği belirtiliyor. Konu, Hollanda bayraklı MV Hondius adlı gemide düzenlenen uzun süreli kutup turunda görülen ölümcül hantavirüs salgınının ardından yeniden gündeme geldi.

Turist seferlerinin büyük bölümü, dünyanın en hızlı ısınan bölgelerinden biri olan Antarktika Yarımadası’na düzenleniyor. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) verilerine göre, 2002-2020 yılları arasında Antarktika’da yılda ortalama 149 milyar metrik ton buz eridi.

En yaygın rotalardan biri, Arjantin’den güneye doğru Antarktika’ya ulaşıp ardından Afrika kıyıları boyunca kuzeye yönelmek. MV Hondius da bu güzergâhı izleyen gemiler arasında yer aldı.

Antarktika ve Güney Okyanusu Koalisyonu adlı çevre örgütünün direktörü Claire Christian, Antarktika’nın eşsiz doğasının ziyaretçiler üzerinde güçlü bir etki bıraktığını belirterek, “Burada görülen manzaralar dünyanın başka hiçbir yerinde yok. Balinalar, foklar, penguenler ve buz dağları gerçekten büyüleyici” dedi.

Uluslararası Antarktika Tur Operatörleri Birliği verilerine göre, 2024 yılında 80 binden fazla turist Antarktika kıtasına ayak bastı, 36 bin kişi ise kıtayı gemilerden gözlemledi. Endişeli Bilim İnsanları Birliği, Antarktika turizminin son 30 yılda 10 kat büyüdüğünü tahmin ediyor.

Avustralya’daki Tazmanya Üniversitesi’nde Antarktika hukuku alanında çalışan akademisyen Hanne Nielsen’e göre, buzullarda seyahat edebilen gemi sayısının artması ve teknolojik gelişmeler sayesinde maliyetlerin düşmesiyle ziyaretçi sayısı önümüzdeki 10 yılda daha da yükselebilir. Üniversitedeki araştırmacılar, yıllık ziyaretçi sayısının üç ya da dört kat artarak 400 binin üzerine çıkabileceğini öngörüyor.

Nielsen, bazı turistlerin “son şans turizmi” anlayışıyla Antarktika’ya gittiğini, insanların hızla değişen ve eriyen bu coğrafyayı tamamen yok olmadan önce görmek istediğini söyledi.

Bulaş riski

Yetkililer, MV Hondius gemisinden kaynaklanan herhangi bir çevresel bulaşma tespit edildiğine dair bir bulgu açıklamadı. Bununla birlikte, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre göçmen kuş sürüleri son yıllarda kuş gribini Güney Amerika’dan Antarktika’ya taşıdı.

Salgının ardından Uluslararası Antarktika Tur Operatörleri Birliği ve diğer kuruluşlar, turistlerin davranış ve hijyen kurallarını daha da sıkılaştırdı. Amaç hem ziyaretçilerin hastalıklardan korunması hem de Antarktika’nın hassas ekosisteminin istilacı türlerden etkilenmesinin önüne geçmek.

Bu kapsamda turistlerden hayvanlardan uzak durmaları ve ayakları dışında hiçbir ekipmanın doğrudan zemine temas etmemesi isteniyor.

Daha önce rehber olarak beş kez Antarktika seferine katılan akademisyen Hanne Nielsen, “Güneye giden herkesin uyması gereken kurallar var” dedi. Nielsen, mürettebat ve yolcuların ayakkabılarını ve ekipmanlarını böcek, tüy, tohum ve mikrop taşıyabilecek kirlerden arındırmak için elektrik süpürgesi, dezenfektan ve fırçalar kullandığını anlattı. Nielsen, “Botların diliyle bağcıkları arasında bile pek çok şey bulunabiliyor” ifadelerini kullandı.

Kruvaziyer gemileri geçmişte de norovirüs gibi hızla yayılabilen salgınlarla gündeme gelmişti. 2020 yılında Diamond Princess adlı kruvaziyer gemisinde ortaya çıkan COVID-19 salgını, gemiyi o dönemde henüz tam olarak tanınmayan virüs için bir yayılma merkezine dönüştürmüştü. Hantavirüs ise genellikle enfekte kemirgen dışkılarının solunması yoluyla bulaşıyor.

Gemide Hantavirüs krizi

MV Hondius adlı geminin düzenlediği ada turlu sefer, 1 Nisan’da Arjantin’in Ushuaia kentinden başladı. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre gemi, Antarktika’nın yanı sıra çeşitli izole adaları da ziyaret etti.

DSÖ Salgın ve Pandemi Hazırlık Direktörü Maria Van Kerkhove, kurumun gemide insandan insana bulaş ihtimalini araştırdığını açıkladı. Van Kerkhove, ilk enfekte kişinin virüsü muhtemelen gemiye binmeden önce kaptığını düşündüklerini belirtirken, yetkililerin kendilerine gemide fare bulunmadığı bilgisini verdiğini söyledi.

Antarktika, 1959 yılında imzalanan Antarktika Antlaşması kapsamında yalnızca barışçıl amaçlarla kullanılacak bir bilimsel koruma alanı olarak yönetiliyor. Antlaşma sonrasında kabul edilen kurallar ise, bölgeye yapılan ziyaretlerin Antarktika’nın çevresine, bilimsel çalışmalarına ve doğal estetik değerlerine zarar vermemesini amaçlıyor.

Şirketler ve bilimsel araştırma ekipleri, Antarktika’daki faaliyetler için biyogüvenlik kurallarına gönüllü olarak uyuyor ve çevresel etki değerlendirmeleri hazırlıyor.

Antarktika ve Güney Okyanusu Koalisyonu Direktörü Claire Christian, antlaşmanın yazıldığı dönemde bölgeye gelen turist sayısının bugünkünden çok daha düşük olduğunu söyledi.

Christian, Japonya’nın Hiroşima kentinde düzenlenecek Antarktika Antlaşması Danışma Toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada, “Dünyadaki diğer hassas ve değerli ekolojik alanlarda olduğu gibi burada da faaliyetlerin uygun şekilde düzenlenmesi gerekiyor” dedi.

Toplantıda Antarktika’daki penguenler, balinalar, deniz kuşları, foklar ve besin zincirinin temelini oluşturan krill adı verilen küçük deniz canlılarının korunmasına yönelik çağrıların güçlendirilmesi bekleniyor.

Buna rağmen buzlarla kaplı kıta, ziyaretçiler için cazibesini korumaya devam ediyor.

Christian, “Antarktika’da bıraktığınız bir ayak izi 50 yıl sonra bile hâlâ orada olabilir” ifadelerini kullandı.

Kaynak: Gazete Oksijen

Başkan Fuat Topaloğlu, bu açıklamanın saat 10.30’da yapılacağını belirtti. Topaloğlu, Bakan Özdemir Berova'nın dört ay boyunca oyalama stratejileri geliştirdiğini ve bu durumun artık açık bir şekilde ortaya çıktığını dile getirdi.

Velilere bir kez daha seslenen Topaloğlu, öğrenci mağduriyetinin temel sorumlusunun hükümet olduğunu vurguladı.

Topaloğlu, daha önce yaptığı bir açıklamada öğrenci taşımacılığının süresiz olarak durdurulacağını ifade etmişti.

İran devlet televizyonu Press TV, Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine yönelik mekanizmaya ilişkin açıklamayı yayımladı.

Açıklamada, "Hürmüz Boğazı üzerinde egemenlik uygulanmasına yönelik yeni bir mekanizma İran tarafından tasarlanmış ve hayata geçirilmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Boğazdan geçmek isteyen gemilerin "info@PGSA.ir" adresinden bir e-posta alarak Hürmüz Boğazı geçiş kuralları hakkında bilgilendirilecekleri ve gemilerin bu çerçeveye göre geçiş izni alabilecekleri kaydedildi.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerle ilgili uyarı mesajı yayımlamış ve İran tarafından ilan edilen koridorun dışındaki güzergahları kullanan gemilere müdahale edileceğini duyurmuştu.

Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’ndan yapılan açıklamaya göre, 10.00-13.00 saatleri arasında dönüşümlü olarak elektrik verilemeyecek bölgeler şöyle:

“K.T Müteahhitler Birliği binası, YarPlus civarı, Atatürk Meslek Lisesi ve İçişleri Bakanlığı civarı ile Göçmenköy (Metropol yolu) trafik Işıkları bölgesi, SOS Çocukköyü civarı, Şht. Mustafa Ruso Caddesi civarı, Devlet Laboratuvarı, Öztek Sitesi, Soyak Evleri, Vakıflar İş Merkezi ve civarı, BRTK, Esnaf ve Sanatkarlar Sitesi, Veteriner Dairesi ile civarları, Hamitköy Anıttepe Bölgesi, Benli Gıda civarı, Vedat Benzinci karşısı (Kuzeyi), Yenikent Oypaş Sitesi civarı ve eski Gönyeli-Kanlıköy Yolu, Gönyeli Alayköy Kavşağı civarı, Lefkoşa Fuar Alanı ve civarı, Gönyeli Çemberi civarı, Devlet Hastanesi civarı, Göçmenköy bölgesi, Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi ve civarı, Ortaköy Sivil Savunma ve civarı, Atatürk Spor Kompleksi, Merkezi Cezaevi, Sanayi Bölgesi’nde Lefkoşa İtfaiye Şube Amirliği, Taşkınköy Sosyal Konutları, Ecvet Yusuf Caddesi ve civarı ve Lefkoşa Sanayi Bölgesinin güney kısmı, eski Gönyeli-Boğaz yolunda Plümer Koruluğu ile Gönyeli Spor Kulübü arası bölge ve eski Gönyeli-Boğaz yolunda Oray Sitesi ile Mülk Sitesi arası bölge.”

Saat 08.20 itibarıyla Amerikan Doları’nın alış fiyatı 45,22 TL, satış fiyatı 45,23 TL.

Euro’nun alış fiyatı 53,08 TL, satış fiyatı 53,12 TL, İngiliz Sterlini ise 61,46 TL’den alınıp 61,53 TL’den satılıyor.

Meteoroloji Dairesi'nin 5-11 Mayıs tarihleri arasında hazırladığı hava tahmin raporu, havanın genel olarak açık ve az bulutlu olacağını ortaya koyuyor.

En yüksek sıcaklık değerleri, iç bölgelerde 26-29 derece ve sahil kesimlerinde ise 22-25 derece civarında gerçekleşecek.

Rüzgar ise orta düzeyde esecek.

Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği (KTGB), Kıbrıs Türk Barolar Birliği tarafından yarın düzenleneceği duyurulan ve “Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası”na ilişkin bilgilendirme amacı taşıdığı belirtilen basın toplantısına tepki gösterdi.

KTGB Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, söz konusu girişimin samimiyetten uzak bulunduğu ifade edilerek, bu nitelikteki bir yasal düzenlemenin komite aşamasına gelmeden önce ilgili tüm paydaşlarla, özellikle basın meslek örgütleriyle şeffaf bir biçimde paylaşılması ve görüş alınması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, son iki gündür yaşanan süreçte hem gazetecilerin hem de toplumun gereksiz bir gerilim içerisine sürüklendiği belirtilerek, zaman ve motivasyon kaybı yaşandığına dikkat çekildi. Bu durumun sürecin sağlıklı ve katılımcı bir şekilde yönetilmediğini açıkça ortaya koyduğu ifade edildi.

KTGB, “basın toplantısı” adı altında gerçekleştirileceği duyurulan etkinliğe katılmayacaklarını kamuoyuna duyururken, oldubitti anlayışıyla yürütülen süreçlerin sonradan izah edilmesini kabul etmediklerini belirtti.

Açıklamanın sonunda, Kıbrıs Türk Barolar Birliği’ne çağrıda bulunan KTGB, gazetecilerden ve kamuoyundan özür dilenmesini ve alınan karardan geri dönülmesini talep etti.

CTP Lefkoşa Milletvekili Filiz Besim, iş sağlığı ve güvenliği konusunda ülkede ciddi sorunlar bulunduğunu belirterek, mevcut yasal düzenlemelere rağmen sahada etkin uygulama olmadığını söyledi. İş kazalarının çoğunlukla yaşandıktan sonra gündeme geldiğini ifade eden Besim, denetim ve yaptırım eksikliğine dikkat çekti. İş güvenliğinin bir kültür haline gelmesi gerektiğini vurgulayan Besim, eğitim, teknolojik denetim sistemleri ve kurumlar arası iş birliğinin önemine işaret etti.

Hasipoğlu: “Denetimler sürüyor”

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu ise iş sağlığı ve güvenliği alanında denetimlerin sürdüğünü, baskın kontroller yapıldığını ve gerekli durumlarda cezai işlemler uygulandığını söyledi. İşveren, çalışan ve devletin sorumluluklarını yerine getirmesinin önemine değinen Hasipoğlu, 1 Mayıs gibi özel günlerde de denetimlerin yapıldığını ve kayıt kontrollerinin titizlikle yürütüldüğünü kaydetti.

4. Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, demokrasi, insan hakları ve ifade özgürlüğüne ilişkin açıklamasında, “tarafsızlık” söylemiyle bu değerler karşısında sessiz kalanları eleştirdi.

Akıncı, bu alanlarda tarafsız kalınamayacağını vurgulayarak, “Demokrasi, insan hakları, basın ve ifade özgürlüğü gibi konularda tarafsız kalınamaz. Bu gibi konularda taraf olmamak renksizliği getirir ve koyu bir karanlığın iştahını artırır” ifadelerini kullandı.

Açıklamasında, özellikle baskı ortamlarında sessizliğin ve ‘tarafsızlık’ iddiasının dolaylı bir destek anlamına gelebileceğine işaret eden Akıncı, basın özgürlüğünün hayati önem taşıdığını belirtti.

“Basını korkuyla susturulan bir toplumun da aydınlık bir geleceği olamaz” diyen Akıncı’nın sözleri, demokratik değerler karşısında tutum almanın gerekliliğine dikkat çekti.

11 Ekim’de Yenikent'te gerçekleşecek olan Ralli Şov, Kent turunun ardından hız tutkunlarını bir araya getirecek. Pazar günü Ozbi konseri ile hız ve müzik bir araya gelecek.

18-19 Ekim'de ise Gönyeli Çemberi’nde düzenlenecek Gençlik Festivali, İkiye On Kala, Emir Can İğrek, Nova Norda ve Can Bonomo gibi popüler sanatçıları sahnesinde ağırlayacak. Gençlerin büyük bir heyecanla beklediği bu festival, dans gösterileri ile yerli sanatçılarla müzik dolu iki gün sunacak.

Festival süresince yerli grupların müzik performansları, tiyatro gösterileri, dans ve jimnastik etkinlikleri de izleyicilere eğlenceli anlar yaşatacak. Çocuklar için özel oyun alanları ve lezzet dolu festival stantları da festivalin coşkusunu tamamlayacak.

Bu yılın festival takvimini kaçırmamak için etkinlikleri takip edin ve sevdiklerinizle bu unutulmaz festivallere katılın!