Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ile sanatçı Erdoğan Kavaz iş birliğinde hazırlanan “Bay Kuzi ile Enerji Koruyucuları” kukla tiyatrosu KTMMOB ve EMO üyeleri ile çocukları için sahnelenecek.

EMO’dan yapılan açıklamaya göre, ilköğretim çağındaki çocuklara temiz enerji kaynakları, enerji ve su tasarrufu ile çevre duyarlılığı bilinci kazandırmayı hedefleyen gösteri, 15 Mayıs Cuma saat 19.00’da KTÖS Yeni Konferans Salonu’nda yer alacak.

Açıklamada, 4 yaş ve üzeri çocukların katılımına uygun olduğu belirtilen etkinliğin, üyeler ve aileleri için ücretsiz olacağı, kayıt için de 0539 123 0766 numaralı EMO üye hizmetleri "WhatsApp" hattına mesaj atılması gerektiği belirtildi.

ABD ve İran arasında savaşın sonlandırılması için atılan diplomatik adımlar yeni bir krizle karşı karşıya kaldı. İran kaynaklarına göre, Tahran yönetimi, Washington'un en son teklifini onaylamadı.

Resmi İran televizyonunda yayımlanan bilgiye göre, ABD’nin önerisi Tahran tarafından “teslimiyet” olarak değerlendirildi.

İran yönetiminin, mevcut teklifin aslında çatışmayı sona erdirmekten ziyade Tahran'ı zor koşullara rıza göstermeye itmek istediği yönünde bir düşüncesi olduğu belirtildi.

İran’ın Talepleri Neler?

İran medyasına göre, Tahran, ABD'nin sunduğu öneriye karşı kendi taleplerini ortaya koydu. Bu talepler arasında, ABD'nin İran'a savaş tazminatı ödemesi, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tamamen tanınması, yaptırımların kaldırılması ve el konulan İran varlıklarının iadesi yer alıyor.

Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı ise İran’ın yanıtında, Washington'dan deniz ablukasını sona erdirmesini, İran’a yönelik yeni bir saldırının olmayacağına dair garanti vermesini ve İran petrol satışları üzerindeki yasakların kaldırılmasını istediğini aktardı.

Hürmüz Boğazı Pazarlığın Merkezi

Tahran’ın talepleri arasında Hürmüz Boğazı'nın öne çıkması dikkat çekti.

Küresel enerji ticareti açısından kritik bir öneme sahip bu boğaz üzerindeki egemenlik vurgusu, müzakerelerin yalnızca askeri gerilimle sınırlı kalmadığını; enerji arzı, petrol sevkiyatı ve bölgesel güvenlik meselelerini de kapsadığını gösteriyor.

Bu nedenle, İran’ın yanıtı piyasalarda jeopolitik risk algısını artırabilecek yeni bir unsur olarak değerlendiriliyor.

İranlı Yetkiliden Trump’a Cevap

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın yanıtını “kesinlikle kabul edilemez” biçiminde nitelendirmesine Tahran cephesinden sert bir yanıt geldi.

Bir İranlı yetkili, Trump’ın açıklamalarının durumu değiştirmeyeceğini belirterek, “İran’da hiç kimse Trump’ı memnun etmek için plan yapmıyor” ifadelerini kullandı.

Aynı yetkili, müzakere sürecinin yalnızca İran halkı için hazırlandığını savundu.

Yanıt Pakistan Üzerinden İletildi

İran’ın ABD’nin son teklifine verdiği cevabın Pakistan aracılığıyla Washington’a ulaştırıldığı belirtiliyor.

Trump ise yanıtı incelediğini belirterek, İran’dan gelen mesajı “hiç hoşuma gitmedi” sözleriyle değerlendirdi ve “kesinlikle kabul edilemez” dedi.

Böylelikle taraflar arasında kalıcı bir ateşkes sağlama ve savaşı sona erdirme çabaları tekrar belirsizlik içine girdi.

Kaynak: Gazete Oksijen

Kuzey Kıbrıs Müzik Derneği’nden verilen bilgiye göre, Bellapais Manastırı’nda saat 20.00’de başlayacak konserde, Işıl Akgüç ve Mehmet Coşkuner, Fransız besteciler Martini, Faure, Poulenc, Satie, Bizet, Ravel, Saint-Saëns, Borne, Massenet, Debussy ve Godard’ın eserlerini seslendirecek.

Girişin 600 TL olduğu konser için biletler, Lefkoşa Deniz Plaza, Girne Deniz Plaza, Bellapais Bilet Ofisi ve konser girişinden veya online olarak Gişekibris.com ve Kibrisbiletcim.com üzerinden alınabilecek.

Kuzey Kıbrıs Müzik Derneği’nin, Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı, Deniz Plaza, Bellapais Gardens ve Kybele katkılarıyla bu yıl 21’incisini düzenlediği festival, Perşembe akşamı Harmonia Cypria Korosu konseri ile sona erecek.

Saat 08.25 itibarıyla Amerikan Doları’nın alış fiyatı 45,36 TL, satış fiyatı 45,38 TL.

Euro’nun alış fiyatı 53,34 TL, satış fiyatı 53,40 TL, İngiliz Sterlini ise 61,66 TL’den alınıp 61,73 TL’den satılıyor.

KTOEÖS Başkanı Ahmet Karaoğulları, yaptığı yazılı açıklamada, sendikanın yönetim kurulunun okul temsilcileri ile gerçekleştirdiği toplantıda kısmi eylem ve grev kararı alındığını hatırlattı.

Lefke ve Güzelyurt bölgelerinde başlatılan eylemlerin ardından, geçen hafta İskele, Karpaz, Gazimağusa ve çevresindeki okullarda devam eden grevin bu hafta Girne ve çevresindeki okullarda da yapılacağını duyurdu.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın tam gün eğitim uygulamasına değinen Karaoğulları, bu uygulamanın sürdürülebilir olmadığını ileri sürdü.

Ahmet Karaoğulları, açıklamasında “Haklarımız, çalışma koşullarımız, nitelikli, çağdaş, laik, bilimsel eğitim ve demokratik toplum yapımız için mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Meteoroloji Dairesi’nin 9-15 Mayıs tarihlerini kapsayan hava tahmin raporuna göre, bölge genellikle yüksek basınç sistemiyle ılık ve nispeten nemli hava kütlesinin etkisinde kalacak.

Periyot boyunca hava genellikle açık ve az bulutlu olacak. En yüksek hava sıcaklığı iç kesimlerde 28 – 31, sahillerde 24 – 27 derece dolaylarında seyredecek.

Rüzgar, periyodun ilk yarısında Kuzey ve Batı, ikinci yarısında Güney ve Batı yönlerden orta, perşembe ve cuma günleri zaman zaman kuvvetli esecek.

Meclis Başkanı Ziya Öztürkler başkanlığında saat 10.00’da başlaması beklenen Genel Kurul’un gündeminde “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Çalışma, İstihdam ve Sosyal Güvenlik Alanlarında İş Birliği Anlaşması (Onay) Yasa Tasarısı” var.

Gündemde ayrıca, İstatistik Kurumu (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Önerisi, Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Önerisi ve Gelir Vergisi (Değişiklik) Yasa Tasarısı bulunuyor.

İhtiyaçlara yanıt veren, uygulanabilir, planlı ve sürdürülebilir maliye ve ekonomi politikaları hayata geçecek

Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP), ülkenin geleceğine dair yol haritasını toplumun tüm kesimleriyle birlikte oluşturma hedefiyle başlattığı “Yarın İçin Şimdi – Geleceği Birlikte Kuruyoruz” Çalıştayı Dome Hotel’de gerçekleştirilen “Ekonomi ve Maliye Politikaları” oturumlarıyla tamamlandı.

Maliye masasında; kamu maliyesi, enflasyonla mücadele, kamu gelir-borç dengesi, kayıt dışılıkla mücadele, vergilendirme, elektronik maliye, tasarruf tedbirleri, kamu yönetimi ve çalışma hayatı başlıkları değerlendirildi.

Ekonomi masası kapsamındaki sanayi ve tarım sektörlerine ilişkin oturumlarda; pazar ölçeği, erişim ve hizmet entegrasyonu, maliyetler, finansman, rekabet gücü, verimlilik, teknoloji ve dijitalleşme, nitelikli iş gücü ve beyin göçü gibi konular değerlendirildi. Ayrıca tarımsal gelir, üretimde verimlilik, tarım-turizm-sanayi entegrasyonu ile katma değer yaratılması ve kurumsal yapı ile politika sürekliliği başlıkları üzerinde duruldu.

Turizm ve ticaret sektörlerinin ele alındığı masalarda ise pazar yapısı ve bağımlılık, maliyet baskıları, ürün çeşitliliği, imaj ve katma değer, Yeşil Hat ve ada içi ekonomik entegrasyon, verimlilik, teknoloji, e-ticaret, haksız rekabet ve yerel ekonomiyle tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi konuları tartışıldı.

Dijital ekonomi, finans ve girişimcilik oturumlarında yapay zekâ ve dijital araçların iş dünyasına etkisi, fintech ve kripto ekonomisi, yeni iş modelleri, yatırım ortamı, inovasyon kapasitesi ve bölgesel ekonomik konumlanma başlıkları tartışıldı.

Yüzlerce katılımcı 16 ana başlıkta birlikte çalıştı

CTP, çalıştay süreci boyunca ekonomiden kamu yönetimine, eğitimden sağlığa, enerjiden ulaşıma, sosyal politikalardan kurumsal yapıya kadar geniş bir yelpazede 16 ana başlık altında çalışmalar yürüttü. Düzenlenen oturumlarda; uzmanlar, akademisyenler, sivil toplum temsilcileri ve sektör paydaşları ortak akıl temelinde bir araya geldi.

Toplumun ihtiyaçlarına yanıt veren, uygulanabilir, planlı ve sürdürülebilir politikalar hayata geçecek

Ayrıca, CTP’nin yeni döneme ilişkin hazırladığı politika önerileri ve projeler, Haziran ayında düzenlenecek lansmanla birlikte kamuoyuyla paylaşılacak. “Geleceği birlikte kuruyoruz” anlayışıyla ilerleyen CTP, bu süreçte, toplumun ihtiyaçlarına yanıt veren, uygulanabilir, planlı ve sürdürülebilir politikaları hayata geçirmeyi hedefliyor.

İncirli: Her gün bu memleketin kurtulması gerektiği hissiyle uyanıyoruz

CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, çalıştaylarının son halkası olan Ekonomi ve Maliye Çalıştayı’nda yaptığı konuşmada, ortak çalışma kültürünün ülkenin geleceğini inşa etmedeki önemine dikkat çekti. Aylardır süren çalıştaylarda yüzlerce kişinin bir araya geldiğini belirten İncirli, sendikalar, akademisyenler, uzmanlar ve sektör temsilcilerinin aynı masa etrafında buluşmasının ülkenin geleceği açısından çok kıymetli olduğunu söyledi. Toplumun tüm kesimlerinin ortak akılla hareket etmesinin ülkenin yeniden ayağa kalkmasının temel koşulu olduğunu vurguladı. İncirli, CTP’nin toplumun tüm kesimleriyle birlikte şeffaf ve katılımcı yeni bir yönetim anlayışı ortaya koyduğunu vurgulayarak “Bu memleketin ayağa kalkması gerekiyor. Her gün bu memleketin kurtulması gerektiği hissiyle uyanıyoruz” dedi. Çalıştay sürecinde ortaya çıkan raporlar ve bilgilerle geleceğe daha güvenle baktıklarını ifade eden İncirli, CTP’nin birleştirici gücüyle ülkenin sahip olduğu insan kaynağı, bilgi birikimi ve ortak akıl sayesinde sorunların çözülebileceğini söyledi.

Polis Basın Subaylığı’ndan verilen bilgiye göre, saat 16.30 sıralarında meydana gelen olayda, Cuma Demir'in kullanımındaki UB 500 plakalı araçta, Lefkoşa istikametine doğru seyir halinde olduğu sırada, muhtemelen motor bölümündeki elektrik aksamlarının kısa devre yapıp alevlenmesi sonucu yangın meydana geldi.

Yangın, İtfaiye ekipleri tarafından söndürülürken, yangın sonucu, aracın motor bölümündeki plastik ve elektrik aksamları yanarak zarar gördü.

Meteoroloji Dairesi’nin ihbarına göre, Kuzey Afrika üzerinden taşınan toz zerreciklerinin yarın öğleden 17 Mayıs Pazar gece yarısına kadar bölgede hava kirliliği yaratması bekleniyor.

Toza karşı hassasiyeti olan vatandaşlar tedbirli olması için uyarılıyor.

Kıbrıs Türk Orta Eğitim Öğretmenler Sendikası (KTOEÖS) tarafından yapılan açıklamada, hükümetin, “uzun süredir özelde eğitime, genelde ise toplumsal yapıya yönelik saldırılarını sürdürdüğü” ileri sürüldü.

Açıklamada bu saldırılara karşı onurlu bir mücadele yürütüldüğü belirtilerek, sendikaya ve üyelerine yönelik "Eğitim Bakanlığı eliyle baskı, sindirme ve hedef gösterme girişimlerinin hayata geçirilmeye çalışıldığı" ifade edildi.

Sendika, söz konusu girişimlere ilişkin değerlendirmelerin kamuoyuyla paylaşılması amacıyla 11 Mayıs Pazartesi günü saat 11.00’de sendika binasında basın açıklaması yapılacağı duyurdu.

KTOEÖS, "demokratik toplum yapısına ve sendikal hak ile özgürlüklere yönelik baskı politikalarına karşı" gerçekleştirilecek basın açıklamasına ilgi ve duyarlılık gösterilmesini talep etti.

Polisten verilen bilgiye göre olay dün, saat 12.30 sıralarında Vadili’de meydana geldi.

M.A.D. (E-50), ağılında beslediği iki köpeği başıboş bırakarak, aracı ile yoldan geçen bir şahsa saldırmalarına sebep oldu. Söz konusu şahıs aleyhinde yasal işlem başlatıldı.

AB Bilgi Merkezi’nden yapılan açıklamaya göre, renkli sahne performansları ve dans gösterilerinden oluşan program, bu yıl da geniş katılımla gerçekleştirildi.

Etkinliğin bu yılki odağı, Avrupa Birliği’nin Kıbrıs Türk toplumuna yönelik Yardım Programı’nın 20’nci yıl dönümü ve bu kapsamda yürütülen “20 Yıldır Yanınızda” iletişim kampanyası oldu. Etkinlik, Avrupa Birliği’nin Kıbrıs Türk toplumuna yönelik uzun soluklu desteğini ve süregelen iş birliğini vurguladı.

Kutlamalar HASDER Çocuk Halk Dansları Grubu’nun gösterisiyle başladı. Ardından Avrupa Komisyonu Uyum ve Reformlardan ve Kıbrıs Çözüm Desteğinden Sorumlu Komisyon Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto’nun video mesajı yayınlandı. Programın devamında Giulia Bertezzolo, Selçuk Yürükoğulları ve Mehmet Harmancı açılış konuşmalarını gerçekleştirdi.

Açılış konuşmalarının ardından, AB Yardım Programı’nın 20’nci yılı kapsamında düzenlenen Sokak Basketbolu Turnuvası’nda dereceye giren takımlara ödülleri takdim edildi. Program, Barış için İki Toplumlu Koro – Lena Melanidou performansı ve Kıbrıs müzik sahnesinden önde gelen isimlerden oluşan Nicosia Academy’nin ilk kez sahne aldığı konser ile sona erdi.

Ana sahne programına paralel olarak çocuklar ve aileler için yüz boyama, ebru sanatı, geri dönüşüm, origami, takı ve maske tasarımı gibi çeşitli atölyeler düzenlendi. Katılımcılar ayrıca Avrupa Birliği tarafından finanse edilen projelerin yer aldığı stantları ziyaret etme imkânı bulurken, AB üye ülkelerinin stantları farklı kültürler hakkında bilgi edinme fırsatı sundu.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, 48 yıllık meslek hayatında üç neslin doğumuna tanıklık ve eşlik eden Dr. Mahirel, ödülünü Birinci Medya Kurumu Kurucu Başkanı ve 15 Kasım Kıbrıs Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Ertan Birinci’den aldı.

Ertan Birinci, bu yıl ilk kez senato kararıyla anneleri ödüllendirmeyi uygun gördüklerini, “Yılın Annesi” ödülünün ülkede birçok kişinin hayatına dokunmuş Tomris Mahirel’e takdim edildiğini söyledi.

15 Kasım Kıbrıs Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Menekay, Tomris Mahirel’in hem anneliği hem de sağlık alanındaki hizmetleriyle toplumun örnek isimlerden biri olduğuna kaydetti.

Anneliğin bir kadının hayatı boyunca yaşayabileceği en güzel duygulardan biri olduğunu ifade eden Dr. Tomris Mahirel ise, “Bu ödülü sadece şahsım adına değil annem, hayatlarına dokunduğum anneler, çocuklarım ve torunlarım adına alıyorum.” dedi.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve eşi Nilden Bektaş Erhürman, Kıbrıs Türk Halk Dansları Federasyonu tarafından düzenlenen Kıbrıs Türk Halk Dansları Federasyonu 11. Halk Dansları Şöleni'ne katıldı.

Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Girne Amerikan Üniversitesi Uluslararası Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen etkinlik, saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı, konuşmalar ile devam etti.

Etkinlikte konuşan Cumhurbaşkanı Erhürman, protokolü, konukları ve halk danslarına, kültüre gönül veren gençleri sevgi, saygı ve coşkuyla selamladı.

Etkinlikte bulunmaktan duyduğu memnuniyeti ifade eden Cumhurbaşkanı Erhürman, etkinlikte "gençler kültürle ve toplumsal meselelerle ilgilenmiyor" söylentilerinin tam aksini kanıtladığını ifade etti.

Erhürman,"Gençlerimiz, tırnaklarını bu topraklara geçirdiler, kültürümüze ve kimliğimize gönül verdiler. Sayelerinde içimiz çok rahat. Biz bu topraklarda hep vardık, bugün de varız. Bundan sonra da kültürümüzle de sanatımızla da her gün daha da gelişerek onlarla birlikte varolacağız. İyi ki varsınız, iyi ki bu ülkeye gönül verdiniz. Tırnaklarınızı sakın bu topraklardan çekmeyin" dedi.

Bakanlık’tan yapılan açıklamaya göre, hafta boyunca gerçekleştirilecek etkinlikler, engelli bireylerin yaşamın her alanında aktif yer alabileceğine dikkat çekerken, toplumsal dayanışma ve birlikte yaşam kültürünü güçlendirmeyi hedefliyor.

Program kapsamında yarın saat 17.00’de Lefkoşa Bedesten’de “Engelsiz İzler – Engelsiz Yaşam Evi Sergisi” açılacak.

Salı günü saat 09.30’da Girne Lord’s Palace Hotel’de “Sevginin En Güçlü Hali – Anneler Buluşması & Kahvaltı” etkinliği, çarşamba günü saat 14.00’te ise Lapta Chill Beach Restaurant’ta “Hayata Karış! Engelsiz Eğlence” etkinliği düzenlenecek.

Hafta kapsamında perşembe günü 12.00-17.00 saatleri arasında Sosyal Hizmetler Dairesi Müdürlüğü otoparkında “Birlikte Üretiyoruz – 2. Geleneksel Şenlik & Kermes” yapılacak. Son olarak cuma günü saat 10.00’da ise Gazimağusa Bandabulya’da “İlham Veren Eller – İrfan Nadir 18 Yaş Üstü Engelli Rehabilitasyon Merkezi Sanat Sergisi” açılacak.

Verilen bilgiye göre, AB Dil Alanında Destek Projesi kapsamında Minecraft mekanikleriyle, Kıbrıs Türkçesi ve Rumcası olarak iki farklı versiyon halinde geliştirilen ve adını Kıbrıs’ın bilinen en eski krallıklarından biri olan Alaşya’dan alan oyun, cuma günü Selimiye Meydanı’nda düzenlenen Avrupa Günü etkinliklerinde tanıtıldı.

Kıbrıs Arapçası (Sanna), Ermenice ve Gurbetçe gibi diller ve lehçelerin de farklı karakterler üzerinden temsil edildiği, adadaki dilsel çeşitliliği yansıtmak için tasarlanan "ilk ve tek" oyun temelli öğrenme aracı Alaşya’ya, Minecraft Education Platform üzerinden erişilebilecek.

Minecraft Education Platform lisansına halihazırda sahip olan kişiler ya da okullar oyuna https://mindthegame.ltd/alashiya adresinden ulaşabilecek.

Kıbrıs Türk Fiziksel Aktivite Derneği Uzman Fizyoterapisti Fatma Özgöker, 10 Mayıs Dünya Sağlık için Hareket Et Günü dolayıyla yayımladığı mesajda, Dünya Sağlık Örgütü tarafından fiziksel aktivitenin sağlığa faydaları konusunda farkındalık oluşturmak ve bulaşıcı olmayan hastalıkları önlemek amacıyla "Dünya Sağlık İçin Hareket Et Günü" olarak kabul edildiğini belirtti.

“Her yaş grubunda hareketsizlik yaygınlaştı”

Özgöker, günümüzde teknoloji kullanımının artmasıyla birlikte masa başında geçirilen sürenin arttığına, her yaş grubunda hareketsizliğin yaygınlaştığına dikkat çekerek, uzun süre oturmanın, bilgisayar ve telefon başında vakit geçirmenin bel ve boyun ağrıları, kas zayıflıkları, obezite, dolaşım problemleri ve kalp damar hastalıkları gibi pek çok sağlık sorununu da beraberinde getirdiğini belirtti. Özgöker, bu nedenle düzenli hareket etmenin sağlıklı bir yaşamın temel şartlarından biri olduğunun vurgulandığına dikkat çekti.

Günlük yaşamda fiziksel aktiviteyi artırmak için neler yapabiliriz?

Özgöker, günlük yaşam içinde fiziksel aktiviteyi artırmak için bazı önerilerde bulunarak, bunları şöyle sıraladı:

“Kısa mesafelerde araç yerine yürümeyi tercih etmek, asansör yerine merdiven kullanmak, uzun süre oturmayı her 30-40 dakikada bir kısa hareket molalarıyla bölmek, masa başında çalışan bireyler için düzenli germe ve postür egzersizleri yapmak, günlük adım sayısını artırmayı hedeflemek, hafif tempolu dans, yoga veya pilates gibi aktiviteleri rutin hâline getirmek, yaşa ve bireysel kapasiteye uygun egzersiz planlamak ve günlük en az 30 dakika düzenli yürüyüş yapmak.”

Fiziksel aktivitenin faydaları nelerdir?

Özgöker, günlük yaşam içinde fiziksel aktiviteyi artırmaya yönelik uygulamaların, daha aktif bir yaşam tarzı kazanılmasına yardımcı olacağını, düzenli fiziksel aktivitenin sağlık üzerindeki olumlu etkilerinin ise oldukça fazla olduğunu vurguladı.

Özgöker, fiziksel aktivitenin faydalarına ilişkin, “Kas ve eklem sağlığını korur, duruş bozukluklarını azaltır, bel, boyun ve sırt ağrılarının önlenmesine yardımcı olur, kalp-damar sağlığını destekler, diyabet, obezite ve hipertansiyon riskini azaltır, denge ve koordinasyonu geliştirir, ruh sağlığını olumlu etkileyerek stres ve kaygıyı azaltır, uyku kalitesini iyileştirir ve yaşam kalitesini artırır.” dedi.

Fizyoterapist Özgöker, “Sağlıklı bir yaşam için en güçlü adım harekettir. Bugün harekete geçin” diye ekledi.

“Narenciye üretimini bitirebilecek derecede tehlikeli” olarak değerlendirilen yeşillenme hastalığını yayan böceği (Psillid), baskılamaya yönelik başlatılan biyolojik mücadelede yüzde 90 başarı elde edildi.

Türkiye'den gelen Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) uzmanları, hastalığı yayan Narenciye Psillidinin (Asya Turunçgil Psillidi) yüzde 90 oranında baskılandığını belirtti.

Hastalığı yayan Psillide karşı biyolojik mücadele, doğal düşmanı olan parasitor böceklerle üç yıl önce başlatılmıştı.

Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Adana Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Miraç Yayla ve Enstitüde görevli Bakteriyoloji uzmanı Dr. Raziye Çetinkaya Yıldız, Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü uzmanlarıyla yaptığı incelemenin ardından Türk Ajansı Kıbrıs (TAK) muhabirine açıklamalarda bulundu.

Yayla

Adana Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Miraç Yayla, henüz hastalığın görülmediğini ancak hastalığı taşıyan en önemli şeyin Psillid olduğunu kaydetti. Bu nedenle Psillid'i baskılamak gerektiğini belirten Yayla, hastalığın ortaya çıkması durumunda kontrol edilmesinin çok güç olacağını belirtti.

Hastalığın ciddiyetine işaret eden Yayla, "Psillid'le mücadele etmezsek ve kendi haline bırakırsak, hastalığın ortaya çıkması halinde, Psillid'in de çoğalacağını varsayarsak, hastalık hızla yayılacak ve 5 yıl içerisinde sıkacak limon bulamayacağız. Hastalık semptomu ağaçta görüldüğü an iş işten geçmiştir" dedi.

Girne, Tatlısu, Karpaz ve Güzelyurt bölgelerinde 45 bahçeden aldıkları yeşil aksam numunelerinde hastalık ve Psillid'e baktıklarını belirten Yayla, "Şu ana kadar inceledikleri sürgün ve parazitoitlerde hastalık görmedik, tertemiz. KKTC hastalık konusunda temiz ancak Psillid ile mücadeleye devam etmek zorundayız" dedi.

Alınan sürgünlerde yapılan incelemelerde nimflerin yüzde 90'ının parazitli (Parazitoidin yumurtalarını Psillid’in olgunlaşmamış haline bırakması) olduğunu gördüklerini belirten Yayla, "Bu Psillid popülasyonun yüzde 90 oranında baskılamış olduğumuzu gösteriyor. Güvenli bir sınırdayız ama bırakmamamız lazım" dedi.

Kimyasal mücadeleye dikkat

Narenciyenin en ciddi zararlısı olan Akdeniz Meyve Sineği ile mücadelede, üreticinin çok dikkatli olması gerektiğini, aksi halde parazitoitlerin de öldürülebileceğini anlatan Yayla, kimyasal mücadelede geniş spektrumlu ilaçlardan ve kaplama ilaçlamadan kesinlikle kaçınılması gerektiğini kaydetti. Yayla Akdeniz Meyve Sineğine karşı ilacın ağacın üzerine değil de ağacın iz düşümündeki otlara atılmasını tavsiye ettiklerini belirtti.

Yayla, ayrıca atılacaksa ilacın böcek salınımdan önce atılması gerektiğini de belirtti.

Adanın eko sisteminin çok güzel olduğunu belirten Yayla, "Düzgün bir mühendislik yapılsa, böcek öldürücü ilaçlar kullanılmadan hasat dönemine, sadece kükürt ve yazlık yağ kullanarak gelinebilir" dedi.

Karaca: “Bugüne kadar doğaya 149 bin parazitoit saldık”

TAE Müdürü Cem Karaca, narenciye ağacını kurutabilen Yeşillenme (Huanglongbing-HLB) hastalığını taşıyan Psillide karşı mücadeleye TAGEM ile birlikte üç yıl önce ABD'den parazitoit getirerek ve çoğaltmak için TAE Türkmenköy İstasyonunda üretim tesis kurarak başladıklarını anlattı.

Parazitoit üretmenin zor bir süreç olduğunu ancak bugüne kadar doğaya 149 bin parazitoit saldıklarını belirten Karaca, Psillidle mücadelede yüzde 90 başarıya ulaştıklarını belirtti ve "Kalan yüzde 10'luk popülasyon kısa zamanda çoğalabilir, mücadeleye devam etmek lazım" dedi.

"Biyolojik mücadelede koyduğumuz hedeften daha ileri bir noktadayız" dedi.

Kimyasal ilaç kullanımına da değinen Karaca, mühendislere danışmadan ilaç kullanmaması gerektiğini belirtti.

Güney Kıbrıslı uzmanlarla İki Toplumlu Çevre Teknik Komitesi toplantılarında bir araya geldiklerini ve konu hakkında bilgi teatisinde bulunduklarını söyleyen Kara, bu toplantılarda Güney'de 1000 kadar parazitoit salındığını öğrendiklerini belirtti.

Karaca, çok kısa zamanda uzun yol alındığını, bunu hükümet ve Türkiye Kalkınma ve Ekonomik İş Birliği Ofisi'nin maddi katkılarıyla başardıklarını belirtti.

Haydar

Tarım Dairesi Müdürü Murat Haydar da TAE ile birlikte çalıştıklarını, biyolojik mücadele için tasarlanacak "eylem planını" da birlikte yürüteceklerini, parazitoit salınımım ve gözlemlemelerinin de ortak yapılacağını kaydetti.

Yıldız: “Hastalığın narenciyeyi bitirebilecek potansiyeli var”

Bakteriyoloji uzmanı Dr Raziye Çetinkaya Yıldız da adanın güneyindeki Psillid ve hastalık durumu hakkında bir bilgileri bulunmadığını ifada ederek, hastalığın narenciyeyi bitirebilecek potansiyeli olduğunu kaydetti. Yıldız, hastalık taşıyan ürünün suyunun da kullanılamayacak kadar kötüleştiğini belirtti.

11 Ekim’de Yenikent'te gerçekleşecek olan Ralli Şov, Kent turunun ardından hız tutkunlarını bir araya getirecek. Pazar günü Ozbi konseri ile hız ve müzik bir araya gelecek.

18-19 Ekim'de ise Gönyeli Çemberi’nde düzenlenecek Gençlik Festivali, İkiye On Kala, Emir Can İğrek, Nova Norda ve Can Bonomo gibi popüler sanatçıları sahnesinde ağırlayacak. Gençlerin büyük bir heyecanla beklediği bu festival, dans gösterileri ile yerli sanatçılarla müzik dolu iki gün sunacak.

Festival süresince yerli grupların müzik performansları, tiyatro gösterileri, dans ve jimnastik etkinlikleri de izleyicilere eğlenceli anlar yaşatacak. Çocuklar için özel oyun alanları ve lezzet dolu festival stantları da festivalin coşkusunu tamamlayacak.

Bu yılın festival takvimini kaçırmamak için etkinlikleri takip edin ve sevdiklerinizle bu unutulmaz festivallere katılın!