Petrol fiyatları, İran’ın son 24 saat içinde Birleşik Arap Emirlikleri’ne ve Orta Doğu Körfezi’ndeki gemilere yönelik saldırılarını artırmasıyla pazartesi günü yaklaşık yüzde 6 yükseldi. Bu, nisan başında yürürlüğe giren ABD-İran ateşkesinden bu yana en ciddi tırmanış oldu
Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 5,8 artışla varil başına 114,44 dolardan kapanırken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol yüzde 4,4 yükselerek 106,42 dolardan kapandı.
İran pazartesi günü Hürmüz Boğazı’nda birkaç gemiyi vurdu ve BAE’de bir petrol limanını ateşe verdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın deniz taşımacılığını açmak için ABD donanmasını kullanma girişimi, dört hafta önce ilan edilen ateşkesten bu yana savaşın en büyük tırmanışını tetikledi.
BAE, pazartesi akşamı hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı tehditlerine karşı devreye girdiğini açıkladı. Yetkililerin İran kaynaklı olduğunu belirttiği bir insansız hava aracı saldırısının ardından, büyük bir petrol endüstrisi bölgesinde çıkan yangına itfaiye ekipleri müdahale etti.
ABD ordusu, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini yeniden açmaya yönelik yeni deniz operasyonunu engellemeye çalıştığı sırada ateşlediği İran’a ait seyir füzeleri ve insansız hava araçlarını önlediğini ve altı küçük İran teknesini imha ettiğini bildirdi.
İran haber ajanslarına göre, İran Devrim Muhafızları Donanması, Hürmüz Boğazı yakınlarında İran’ın kontrol ettiği alanların genişlediğini gösteren bir harita yayımladı. Haritada BAE’nin Füceyre ve Hor Fakkan limanları ile Umm el-Kayveyn emirliğinin kıyıları da yer aldı.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar başlatmasından önce, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz arzının yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçiyordu.
Danışmanlık şirketi Eurasia Group analistleri bir notta, “Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşma olmadan petrol 100 doların üzerinde kalacak ve ABD’de benzin fiyatları haziran ayına kadar galon başına 5 dolara ulaşacak” dedi. Kaliforniya’da sürücüler halihazırda galon başına 6 dolar ödüyor.
Günün erken saatlerinde ABD ordusu, iki ABD ticari gemisinin boğazdan geçtiğini açıkladı ancak zamanlama hakkında bilgi vermedi. İran ise herhangi bir geçişin gerçekleştiğini reddetti.
Körfez’de gemiler hedefte
İran son 24 saat içinde Güney Kore ve BAE’ye ait gemiler de dahil olmak üzere Körfez bölgesinde dört gemiye saldırmış olabilir.
Seul dışişleri bakanlığı, Güney Koreli denizcilik şirketi HMM tarafından işletilen bir gemide pazartesi günü yangın ve patlama meydana geldiğini bildirdi.
BAE, Abu Dabi devlet petrol şirketi ADNOC’a ait boş bir ham petrol tankerinin boğazdan geçmeye çalışırken İran tarafından insansız hava araçlarıyla hedef alındığını öne sürdü.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ise Dubai’nin yaklaşık 36 deniz mili kuzeyinde bir yük gemisini içeren bir olay raporu aldığını açıkladı. UKMTO ayrıca günün erken saatlerinde BAE yakınlarında ayrı bir olay daha bildirdi.
Geçen hafta OPEC’ten ayrılan BAE’nin enerji bakanı ise ülkenin yatırım ortaklarına karşı sorumluluğu gereği, küresel petrol piyasalarının ihtiyaç duyduğu üretimi kısıtlama olmaksızın gerçekleştireceğini, diğer üreticilerle iş birliği yaparak bunu sürdüreceğini söyledi.
OPEC ve müttefikleri OPEC+ ise yedi üye için haziran ayında günlük 188 bin varillik üretim artışı hedeflediklerini açıkladı. Bu, üst üste üçüncü aylık artış oldu.
